Câu chuyện lịch sử Lê Ngọc Dư
Đồng chí Lê Ngọc Dư không rõ năm sinh, xuất thân trong một gia đình Nho học ở làng Bộ La, huyện Vũ Tiên nay là huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Cha đồng chí là Lê Ngọc Chất đỗ khoa Hương năm 1897 đời Đồng Khánh.
Làng Bộ La có phong trào yêu nước chống Pháp. Lê Ngọc Dư học chữ Hán, sau chuyển sang học trường Pháp Việt. Năm 1925 làm thư ký cho luật sư người Pháp tên là Larơ (Larres) ở Hải Phòng. Chính nhờ làm việc ở văn phòng luật sư mà Lê Ngọc Dư sớm được tiếp xúc với sách báo tài liệu cách mạng ở nước ngoài, trong đó có tài liệu của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc khi hoạt động ở Pháp. Lê Ngọc Dư rất đam mê đọc sách báo, thường ngầm đem về cho bạn bè thân tín xem, trong đó có người cháu gọi đồng chí là chú ruột tức Lê Mạnh Hiến. Vì thế chú cháu Lê Ngọc Dư, Lê Mạnh Hiến là những thanh niên trí thức ở Hải Phòng đầu tiên được đọc báo Paria, Bản án chế độ thực dân Pháp của Nguyễn Ái Quốc.
Năm 1927 cả hai chú cháu Lê Ngọc Dư gia nhập Việt Nam Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội tại Hải Phòng. Năm 1929, cả hai được chuyển sang Đảng Cộng sản Đông Dương ngay đợt đầu. Sau đó tổ chức điều Lê Ngọc Dư về Nam Định tham gia Ban chấp hành Tỉnh đảng bộ còn Lê Mạnh Hiến được điều về công tác ở nhà máy Sợi Nam Định. Năm 1930 Lê Mạnh Hiến tham gia Ban chấp hành Tỉnh đảng bộ. Ngày 11/10/1929 Lê Ngọc Dư bị tri huyện Mỹ Lộc Đỗ Quý Bình bắt tại cơ quan tỉnh bộ đặt tại làng Mỹ Trọng. Chúng kết án đồng chí tù chung thân, giam ở nhà lao Hoả Lò Hà Nội. Lúc ấy Nguyễn Tuân (tức Kim Tôn) cũng bị giam ở đây, căm phẫn tên hèn nhát đã khai báo với Tây để cơ sở bị phá, nhiều cán bộ, đảng viên bị bắt bớ giết hại, ngày 22/3/1930 Lê Ngọc Dư đã ám sát hụt tên phản bội. Vì việc này, toà án thực dân đã kết án Lê Ngọc Dư tử hình, sau giảm xuống khổ sai chung thân. Còn Lê Mạnh Hiến cũng bị bắt tại Nam Định ngày 23/10/1930 và bị kết án 10 năm tù khổ sai.
Năm 1931, Lê Ngọc Dư, Lê Mạnh Hiến đều bị đày đi Côn Đảo. Năm 1933, Lê Ngọc Dư, Lê Mạnh Hiến, Trần Công Thái, Lều Thọ Nam ... kết bè trốn về đất liền hoạt động. Sau có tin họ bị vỡ bè chết đuối, có tin địch đuổi kịp đã thủ tiêu tất cả số tù trốn.
