Câu chuyện lịch sử: Liệt sĩ Nguyễn Khắc Bốn

CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

ĐỀ ÁN "CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA"

(Thực hiện theo Công văn số 83-CV/ĐTN ngày 21/10/2026
của Ban Chấp hành Đoàn xã Phù Đổng)

I. THÔNG TIN NHÂN CHỨNG LỊCH SỬ VÀ ĐƠN VỊ THU THẬP

Nhân vật lịch sử:

Liệt sĩ NGUYỄN KHẮC BỐN (1959 - 1979)

Đối tượng khai thác:

Liệt sĩ hy sinh anh dũng trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc

Địa chỉ / Quê quán:

Thôn Công Đình, xã Phù Đổng, TP. Hà Nội (trước đây là thôn Công Đình, xã Đình Xuyên, huyện Gia Lâm)

Đơn vị thu thập / Người kể:

Nguyễn Phương Anh - Chi đội 5A9, Trường Tiểu học Ninh Hiệp
(Quan hệ gia đình: Cháu ngoại - Liệt sĩ Nguyễn Khắc Bốn là anh trai của bà ngoại)

II. NỘI DUNG CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

CÂU CHUYỆN: "NGƯỜI BÁC Ở TUỔI HAI MƯƠI VÀ KHÚC TRÁNG CA BẢO VỆ BIÊN CƯƠNG"

• Bối cảnh và nhân vật lịch sử có thật: Xã Phù Đổng từ ngàn đời nay là mảnh đất địa linh nhân kiệt, nơi khởi nguồn truyền thống quật cường của Phù Đổng Thiên Vương đánh giặc giữ nước. Tiếp nối khí phách anh hùng ấy, trong các cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, lớp lớp người con của quê hương đã hăng hái lên đường làm nhiệm vụ. Trong ký ức thiêng liêng của gia đình em, Liệt sĩ Nguyễn Khắc Bốn sinh ngày 04/4/1959 tại thôn Công Đình, xã Đình Xuyên (nay là thôn Công Đình, xã Phù Đổng, TP. Hà Nội) – người anh trai kính yêu của bà ngoại em – là một tấm gương kiên trung, sáng ngời của tuổi trẻ thế hệ thời hoa lửa.

• Mùa hạ năm 1978 – Gác lại ước mơ tuổi trẻ, xung phong lên đường nhập ngũ: Trong dòng hoài niệm của bà ngoại, bác Bốn thời trẻ là người con trai hiền lành, sáng dạ, rất chịu thương chịu khó, luôn hết lòng giúp đỡ gia đình và nhường nhịn các em. Vào đầu năm 1978, khi biên cương phía Bắc của Tổ quốc bắt đầu có những diễn biến căng thẳng, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của non sông, chàng thanh niên Nguyễn Khắc Bốn khi ấy vừa tròn 19 tuổi đã quyết định gác lại những ước mơ của tuổi đôi mươi, xung phong viết đơn lên đường tòng quân đánh giặc. Ngày 15 tháng 5 năm 1978, bác khoác ba lô lên đường nhập ngũ trong niềm tự hào và sự tin yêu của cả gia đình, xóm làng bên bến đò sông Đuống. Buổi sáng chia tay, bác Bốn mỉm cười thật tươi, vẫy tay chào mẹ và các em: 'Mẹ và các em ở nhà cứ yên tâm, con đi làm nhiệm vụ, non sông bình yên con sẽ về!'. Lời hứa mộc mạc mà chứa chan khí phách của người thanh niên trẻ đã trở thành ký ức không thể nào phai mờ trong tâm trí bà ngoại em suốt bao năm tháng.

• Những trận đánh kiên cường và ngày 17/2/1979 định mệnh: Sau những tháng ngày huấn luyện nghiêm ngặt, đơn vị của bác Bốn được điều động hành quân lên chốt giữ tại tuyến đầu biên giới phía Bắc hiểm trở. Nơi rừng thiêng nước độc, sương muối giá rét và thiếu thốn mọi bề, bác cùng đồng đội vẫn kiên cường bám trụ công sự, ngày đêm canh giữ từng tấc đất quê hương. Những bức thư ngắn ngủi gửi về hậu phương, bác luôn nhắn gia đình đừng lo lắng, kể về những trận đánh lui các đợt khiêu khích của địch và niềm tin tuyệt đối vào thắng lợi. Rồi ngày định mệnh ập đến – ngày 17 tháng 2 năm 1979, chiến sự bùng nổ khốc liệt trên toàn tuyến biên giới phía Bắc. Trong làn mưa pháo dày đặc, đơn vị bác Bốn đã kiên cường đánh trả, bám chặt chiến hào đẩy lùi từng đợt tấn công của đối phương. Trong lúc đang làm nhiệm vụ bảo vệ tuyến liên lạc và cùng đồng đội cản bước tiến của địch, bác Nguyễn Khắc Bốn đã anh dũng hy sinh. Bác ngã xuống đúng vào ngày 17 tháng 2 năm 1979 – ngày mở màn cuộc chiến đấu biên cương bi tráng, khi tuổi đời vừa tròn hai mươi phơi phới.

• Nơi an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Dốc Lã và niềm tự hào của dòng họ: Ngày giấy báo tử dội về làng Công Đình, nỗi đau nghẹn ngào bao trùm mái nhà tranh. Người lính trẻ tuổi hai mươi đã giữ trọn lời thề trung hiếu với non sông, đổi tuổi xuân tươi đẹp nhất của đời mình để bảo vệ sự vẹn toàn của mảnh đất biên cương Tổ quốc. Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa, hài cốt của bác đã được gia đình và chính quyền quy tập, trang trọng an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Dốc Lã (xã Yên Thường, huyện Gia Lâm, TP. Hà Nội). Mỗi dịp 27/7 hay ngày lễ Tết, đứng trước tấm bia đá khắc dòng chữ 'Liệt sỹ Nguyễn Khắc Bốn - Hy sinh ngày 17.2.1979', ngắm nhìn bát hương nghi ngút khói bên những đóa hoa cúc trắng tinh khôi, gia đình em và bà ngoại luôn trào dâng niềm xúc động và lòng tự hào vô bờ bến.

III. Ý NGHĨA VÀ BÀI HỌC GIÁO DỤC CHO THẾ HỆ TRẺ

Câu chuyện có thật về sự hy sinh anh dũng của Liệt sĩ Nguyễn Khắc Bốn ngay trong ngày đầu tiên của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc (17/02/1979) là một bài học lịch sử vô cùng sống động, chân thực và xúc động. Đó là minh chứng thiêng liêng cho đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, khắc sâu vào tâm khảm thế hệ măng non hôm nay rằng: mỗi trang sách chúng em lật mở, mỗi nụ cười yên bình dưới mái trường Tiểu học Ninh Hiệp thân yêu đều được đánh đổi bằng máu xương, tuổi trẻ và sự cống hiến quên mình của bao anh hùng liệt sĩ quê hương.

Là học sinh lớp 5A9 trường Tiểu học Ninh Hiệp, em Nguyễn Phương Anh cùng các bạn đội viên, thiếu nhi xin nguyện noi gương các thế hệ cha anh, ra sức rèn đức luyện tài, vâng lời thầy cô, chăm ngoan học giỏi, phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ; xứng danh con cháu quê hương Thánh Gióng anh hùng, chung tay xây dựng quê hương Ninh Hiệp và Phù Đổng ngày càng văn minh, giàu đẹp.