Câu chuyện lịch sử Nguyễn Công Hòa
Đồng chí Nguyễn Công Hoà tên thật là Nguyễn Văn Túc, sinh ngày 1/5/1907, tại xã Phù Nội (nay là xã Hùng Sơn), huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương. Mẹ mất sớm, mới 12 tuổi, Nguyễn Văn Túc đã phải ra thị xã Hải Dương tìm việc làm; rồi sau đó đi ở cho một tên cai tù độc ác, hắn đã nhiều lần đánh đập, hành hạ nên đồng chí phải trốn ra Hải Phòng, làm thợ ở các nhà máy Ca rông, Gu mông, gạch men Tần Tài Mậu…
Những năm 20-30 của thế kỷ trước, người công nhân Nguyễn Văn Túc đã sống, hoạt động cách mạng, vượt qua biết bao thách thức để tìm ra con đường yêu nước chân chính từ những người cộng sản. Đồng chí được kết nạp vào Công hội đỏ, rồi vào tổ chức Thanh niên Cách mạng đồng chí Hội và được Nguyễn Đức Cảnh phân công phụ trách phong trào công nhân ở một số nhà máy, xí nghiệp, từ Sở Dầu đến Cửa Cấm. Khi Nguyễn Đức Cảnh đi Hồng Kông (Trung Quốc) họp các nhóm Cộng sản để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Nguyễn Văn Túc cùng Đặng Xuân Thiều lập Ủy ban hành động nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền tranh đấu.
Vì hoạt động cách mạng sôi nổi, Nguyễn Văn Túc bị lộ và được chuyển ra Hòn Gai, trực tiếp phụ trách hoạt động của Đảng bộ và công nhân Hòn Gai. Năm 1931, nhân kỷ niệm cách mạng Tháng Mười Nga, Nguyễn Văn Túc cùng các đồng chí Thị ủy Hòn Gai đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền: Treo cờ, rải truyền đơn…Quần chúng lần đầu tiên được thấy cờ đỏ búa liềm tung bay trên đỉnh núi Bài Thơ.
Bọn mật thám điên cuồng sục sạo, tìm kiếm, đồng chí bị bắt ở Hòn Gai, sau đó chuyển về Hải Phòng, giam ở đề lao chờ xét xử. Trong tù, Nguyễn Văn Túc nghe tin đồng chí Nguyễn Đức Cảnh cũng bị bắt và sắp phải đưa lên máy chém. Đồng chí đã vận động các bạn tù đồng loạt tranh đấu, hô vang khẩu hiệu : “Đả đảo án tử hình! Tinh thần đồng chí Nguyễn Đức Cảnh muôn năm! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm…”Sau khi bị kết án, Nguyễn Văn Túc bị đầy đi Côn Đảo, với 20 năm tù khổ sai. Tại đây, ông đã gặp các đồng chí lãnh đạo của Trung ương Đảng: Hạ Bá Cang (Hoàng Quốc Việt) và Phạm Văn Đồng …
Trong tù, Nguyễn Văn Túc hăng hái tham gia các hoạt động: Tổ chức lễ kỷ niệm cách mạng Tháng Mười Nga, đấu tranh chống những luận điểm sai trái với những đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản, học tập lý luận do đồng chí Phạm Văn Đồng là giảng viên; đúc rút những bài học đấu tranh vũ trang của giai cấp công nhân Nga dưới sự lãnh đạo của Lê-nin, học văn hóa để chuẩn bị cho sau này ra tù tiếp tục hoạt động…
Thời kỳ 1936-1938, Mặt trận Bình dân lên cầm quyền ở Pháp. Chính phủ này đã thực hiện một số quyền tự do, dân chủ cho các nước thuộc địa. Năm 1936, Nguyễn Văn Túc được trả tự do, nhưng buộc phải về quê (Phù Nội, Thanh Miện, Hải Dương) dưới sự giám sát của chính quyền địa phương. Nhưng một thời gian sau, Nguyễn Văn Túc lại ra Hải Phòng tìm gặp Bùi Lâm, Trần Quí Kiên, Vũ Quý hoạt động gây dựng lại cơ sở, chắp nối hệ thống tổ chức
Tháng 4 năm 1937, tại nhà đồng chí Dư ở ngõ Đào Ký, đồng chí Nguyễn Văn Linh cùng họp với Nguyễn Văn Túc, Đinh Văn Nhạ, Nguyễn Văn Vững, Hoàng Văn Trành… lập lại Thành ủy lâm thời, tổ chức phân công Nguyễn Công Hòa làm Bí thư, phụ trách phong trào ở các xí nghiệp; đồng chí Nguyễn văn Linh (Mười Cúc) làm Phó Bí thư thường trực; đồng chí Trần Quí Kiên phụ trách khối tiểu thủ công, học sinh, viên chức; đồng chí Bùi Lâm phụ trách khối báo chí công khai, đồng chí Trành phụ trách khối lao động tự do…
Cơ sở Đảng và các đoàn thể cách mạng đã phục hồi và phát triển ở nhiều nơi. Năm 1938, Nguyễn Văn Túc tham gia thành lập Liên Xứ ủy Bắc – Trung Kỳ. Sau đó, lại bị thực dân Pháp bắt đưa về quản thúc tại Hải Dương. Vượt qua bao thử thách, đồng chí đã bắt liên lạc với Lê Thanh Nghị, Vũ Duy Hiệu, Vũ Oanh…để tiếp tục hoạt động. Khi Tỉnh ủy hải Dương thành lập, Nguyễn Công Hòa tham gia tỉnh ủy, phục trách phong trào huyện Thanh Miện, rồi lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền và đảm đương nhiệm vụ Chủ tịch Ủy ban Cách mạng lâm thời kiêm Bí thư Huyện ủy.
Năm 1946, Nguyễn Công Hòa đã trải qua các cương vị quan trọng: Xứ ủy viên Bắc Kỳ phụ trách khu mỏ (bao gồm: Quảng Yên, Hòn Gai, móng Cái); Bí thư Tỉnh ủy Hồng Quảng, Ủy viên Thường trực Khu ủy Việt Bắc, Ủy viên Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam…
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Nguyễn Công Hòa làm Trưởng ban Dân công hỏa tuyến. Từ Đại hội II Tổng Công đoàn Việt Nam, Nguyễn Công Hòa được bầu giữ chức Phó Chủ tịch thường trực, là đại biểu Quốc hội từ khóa I đến khóa V; Ủy viên Ban thường vụ Quốc hội, Ủy viên Ban Kiểm tra Đảng Đại hội khóa II, III, IV.
Năm 1979, Nguyễn Công Hòa nghỉ hưu và mất ngày 3 tháng 3 năm 2012, hưởng thọ 106 tuổi (82 tuổi Đảng).
