Câu chuyện lịch sử Nguyễn Khả Kính

Nguyễn Khả Kính sinh năm 1919, quê thôn Nam An, xã Nam Nghĩa, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, là con trai thứ ba của một gia đình nông dân nghèo.

Gia đình khó khăn, Khả Kính không được đi học mà làm công cho một  nhà khá giả ở thành phố Nam Định. Năm 1936, ông đến thành phố Hải Phòng làm phu kéo xe tay. Năm 1940, vợ chồng đồng chí thuê một gian nhà lá ở xóm Ao Than, Lạc Viên, gần xóm Đình. Những năm 1943 – 1945, Nguyễn Khả Kính tham gia phong trào kháng Nhật và ngày 23/8/1945, hòa vào dòng người tiến về quảng trường Nhà hát thành phố tham dự cuộc mít tinh giành chính quyền.

Trong những ngày cách mạng sôi động, hai anh em Nguyễn Khả Kính đều hăng hái tham gia luyện tập quân sự sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ thành phố. Ngày 20/11/1946, quân Pháp đánh chiếm thành phố Hải Phòng, em trai đồng chí là chiến sĩ cảnh vệ Nguyễn Khả Giáo đã anh dũng hi sinh.

Ủy ban Bảo vệ thành phố ra lệnh tản cư, Nguyễn Khả Kính đưa gia đình vào Thái Bình. Năm 1949-1950, giặc Pháp đánh chiếm tỉnh Thái Bình, đồng chí bị địch bắt, cầm tù qua nhiều trại giam tại Thái Bình, Nam Định, Hà Nội. Năm 1952, được trả tự do, Nguyễn Khả Kính đưa vợ con hồi cư về Hải Phòng. Ít ngày sau đó, đồng chí bắt liên lạc với cơ sở của Thành đoàn Thanh niên cứu quốc, tham gia công tác bí mật chuyển báo chí, truyền đơn, tài liệu cho các cơ sở đoàn ở khu vực Cát Dài – Lạc Viên; rồi trực tiếp làm trưởng tiểu tổ cơ sở khu vực Lạc Viên. Những năm 1952-1954, Khả Kính vừa chạy xích lô kiếm sống vừa hoạt động cách mạng.

Hải Phòng nằm trong khu vực tập kết chuyển quân 300 ngày của thực dân Pháp theo Hiệp định Giơnevơ. Thực hiện chủ trương của Trung ương và Thành ủy, Thành đoàn Thanh niên cứu quốc Hải Phòng được tiếp nhận hàng chục cán bộ chuyên trách do Khu đoàn Tả Ngạn tăng cường vào nội thành hoạt động. Được sự chỉ đạo của cán bộ đoàn, đồng chí đã phát triển từ 3 tiểu tổ lên 18 tiểu tổ, gồm hơn 100 tổ viên, phát huy tác dụng tích cực của Đoàn tham gia đấu tranh bảo vệ máy móc, thiết bị ở các công sở, nhà máy, bảo vệ tù nhân ở căng Máy Chai, Đoạn Xá, chuẩn bị cho ngày tiếp quản giải phóng thành phố. Tháng 8 năm 1955, Nguyễn Khả Kính được vào Cảng Hải Phòng làm việc. Từ một công nhân bốc xếp, đồng chí làm tổ trưởng tổ bốc xếp 30 rồi Phó khu trưởng, Khu trưởng khu bốc xếp 1. Tuy trình độ văn hóa, kỹ thuật hạn chế nhưng với ý thức lao động tự giác, tinh thần trách nhiệm cao, Nguyễn Khả Kính luôn lao động cần cù, sáng tạo; có nhiều sáng kiến cải tiến lao động, hợp lý hóa sản xuất: Tiêu biểu là sáng kiến “Giao tổ quản lý, bốc xếp gọn tàu”, đề cao ý thức trách nhiệm của từng tổ, từng công nhân, chấm dứt tình trạng tổ nọ dựa dẫm vào tổ kia, đảm bảo thực hiện đúng quy trình bốc dỡ và quy cách bảo quản hàng hóa – tăng năng suất lao động, đảm bảo tuyệt đối an toàn về người và hàng hóa, tạo sự kích thích thi đua giữa các tổ. Đặc biệt, có lần tổ của đồng chí được giao nhiệm vụ bốc dỡ 3000 tấn thuốc nổ từ tàu Liên Xô xuống sà lan, kế hoạch 10 ngày hoàn thành, đã được thực hiện 6 ngày, đảm bảo tuyệt đối an toàn về người và hàng hóa trong điều kiện máy bay Mỹ thường đến uy hiếp, bắn phá. Sáng kiến của đồng chí được giám đốc áp dụng thực hiện trong tất cả các tổ.

Trong những năm chống chiến tranh phá hoại, Nguyễn Khả Kính vẫn thường xuyên bám cảng, kịp thời bốc xếp hàng giải phóng tàu, cùng anh em tiếp tục xây dựng Tổ đội lao động XHCN. Ngày 1/1/1967, Nguyễn Khả Kính được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Tại Đại hội, đồng chí được gặp Bác Hồ và thủ tướng Phạm Văn Đồng. Đồng chí luôn nhớ lời căn dặn của Bác không được tự kiêu, mà phải học hỏi, phấn đấu không ngừng để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Nguyễn Khả Kính mất năm 1995, hưởng thọ 77 tuổi.