Câu chuyện lịch sử Ông Lê Minh Đạo

  Đồng chí Lê Minh Đạo tên thực là Đào Phúc Lộc, không rõ năm sinh, năm mất. Người làng Trà Cổ châu Móng Cái tỉnh Hải Ninh nay thuộc tỉnh Quảng Ninh. Mẹ mất sớm, cha lấy vợ kế và ra mỏ than Hồng Gai làm cai. Chị ruột là Đào Thị Hải đem em về Hải Phòng, chị thì làm thợ may, em đi học có làm phụ sửa chữa xe đạp để đỡ đần chị.

        Thời kỳ Mặt trận dân chủ, hai chị em được giác ngộ cách mạng. Do quê ở gần biên giới, cha làm việc ở vùng mỏ, Đào Thị Hải có điều kiện đi lại thuận tiện nên được Bí thư khu uỷ Tô Hiệu phân công làm ở bộ phận giao thông, lúc ấy thường gọi tắt là Z.T. của khu uỷ, giữ đường dây liên lạc của khu uỷ với vùng mỏ. Hai chị em thuê một gian nhà nhỏ ở cuối ngõ. Ngõ sâu và hẹp lại tiếp giáp với cánh đồng lúa của Đông Khê, Lạc Viên. Tô Hiệu đã xây dựng cơ sở bí mật ở đây. Hai chị em Hải, Lộc vừa lo bảo vệ cơ sở, chăm nuôi cán bộ lãnh đạo của Liên tỉnh uỷ, đặc biệt là khi Bí thư Tô hiệu mắc bệnh nặng. Tình đồng chí chân thành trong sáng của hai chị em gây xúc động sâu sắc cho những bạn chiến đấu của Tô Hiệu.

        Với tinh thần cách mạng là trên hết, hai chị em thường lấy cớ về quê Trà Cổ ăn giỗ, ăn tết hay ra Hồng Gai thăm cha nên đã chuyển được nhiều nghị quyết, chỉ thị tài liệu tuyên truyền cho khu mỏ và liên hệ với Bùi Đức Minh (tức Tư Béo)- người được phân công tìm đường liên hệ với Nguyễn Ái Quốc và các đồng chí hải ngoại.

        Ngày 1/12/1939, cơ sở Đảng ở khu xi măng Thượng Lý bị vây khám, các đồng chí: Tô Hiệu, Bùi Đình Đổng, Ngô Minh Loan bị mật thám bắt đầy đi Sơn La. Thành Ngọc Quản thay giữ nhiệm vụ bố trí lại đường dây liên lạc, Đào Phúc Lộc chuyển về Trà Cổ làm một đầu mối mới ở vùng mỏ. Khi Nguyễn Thanh Bình thuê được căn hộ trong khu nhà Ánh Sáng để làm trụ sở bí mật của Tỉnh uỷ Hải Phòng thì Đào Phúc Lộc được điều về làm Z.T. của Tỉnh uỷ cùng hai anh em Nguyễn Thanh Bình, Nguyễn Văn Nghị.

        Một thời gian sau, không rõ hoạt động của Đào Phúc Lộc. Mãi đến năm 1995, Thành Ngọc Quản mới biết “em Lộc” liên lạc cũ của mình khi hoạt động bí mật tại Hải Phòng lại chính là Trung tướng liệt sĩ Lê Minh Đạo, người phụ trách công tác tình báo ở Miền Nam trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

        Lê Minh Đạo tức Đào Phúc Lộc đã hy sinh trên đường đi công tác.