Câu chuyện lịch sử Phạm Văn Khoa
Đồng chí Phạm Văn Khoa, sinh năm 1913, quê Đông Tạ, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Đau lòng trước cảnh nước nhà lầm than, Phạm Văn Khoa sớm rời quê hương ra đi hoạt động cách mạng. Đồng chí tham gia vào hội Truyền bá quốc ngữ, đội kịch Chiến Thắng cùng thời với Thế Lữ, Song Kim. Tại an toàn khu, đồng chí làm chủ nhiệm báo Cờ giải phóng.
Năm 1946, Hà Nội sôi sục kháng chiến chống Pháp, đội kịch của Phạm Văn Khoa vẫn biểu diễn phục vụ nhu cầu của nhân dân và bộ đội. Tại chiến khu cách mạng Việt Bắc, đồng chí làm chủ nhiệm báo “Sự thật” cơ quan ngôn luận của Đảng. Ngày 15/3/1953, ngành điện ảnh cách mạng được thành lập, Phạm Văn Khoa là Tổng giám đốc, kiêm tổng biên tập tờ báo Điện ảnh. Đồng chí là một trong những người có công đầu trong việc xây dựng nền điện ảnh cách mạng Việt Nam.
Năm 1958, ngành Điện ảnh phim truyện Việt Nam ra đời, đạo diễn Phạm Văn Khoa mở đầu sáng tác của mình bộ phim “Vườn Cam” phản ánh phong trào hợp tác xã nông nghiệp, phê phán nhẹ nhàng những thói hư tật xấu, hủ tục lạc hậu, chậm tiến còn rơi rớt trong xã hội. Sau phim “Vườn Cam”, đồng chí tiếp tục trình chiếu những bộ phim về đề tài chiến tranh cách mạng “Lửa trung tuyến” (1961) “Lửa rừng” (1966) và “Lửa” (1968). Chủ đề chính của loạt phim này nói về những người lính từ mặt trận trở về với lòng nhiệt thành của một nghệ sĩ cách mạng, bằng ngôn ngữ điện ảnh, đồng chí đã sáng tác nhiều kịch bản, đậm chất hài hước, lạc quan hóm hỉnh, mạnh dạn phê phán thói trưởng giả, ham quà cáp, rượu chè bê tha của số ít cán bộ trong nội bộ nông thôn. Điều nổi bật trong cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của đồng chí chính là dùng tiếng cười nhẹ nhàng, hóm hỉnh đấu tranh với tiêu cực, lạc hậu cản trở sự phát triển của xã hội.
Ở tuổi 70 Phạm Văn Khoa cho ra đời hai bộ phim “Chị Dậu” và “Làng Vũ Đại ngày ấy” cả hai bộ phim này đều được chuyển thể từ những tác phẩm văn học nổi tiếng, khi trình chiếu được khán giả trong và ngoài nước đón nhận nồng nhiệt. Đặc biệt phim Chị Dậu được giải Huy chương vàng tại liên hoan phim Năng tơ (Pháp). Bộ phim Làng Vũ đại ngày ấy của đồng chí cũng được gửi đi dự liên hoan phim quốc tế ở Ha-oai (Mỹ).
Ngày 24/10/1992, nghệ sĩ nhân dân Phạm Văn Khoa, người đạo diễn lão thành của Điện ảnh Việt Nam đã từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi. Phạm Văn Khoa đã mãi mãi ra đi nhưng những gì ông để lại trong sáng tạo nghệ thuật bởi tính thời sự, tính sắc sảo, nhạy bén không hề xưa cũ, là những bài học quý báu cho lớp trẻ hôm nay.
