Câu chuyện lịch sử: Út Nghét – nữ biệt động giữa lòng Trảng Bàng

Ở vùng đất Trảng Bàng, Tây Ninh, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, có một cô gái tên là Phan Thị Út, thường được gọi là Út Nghét. Bà sinh năm 1945 tại xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, nay là phường An Tịnh, tỉnh Tây Ninh. Khi mới 15 tuổi, bà đã tham gia cách mạng; đến năm 17 tuổi, bà trở thành Đội trưởng Đội biệt động mật xã An Tịnh.

Công việc của một chiến sĩ biệt động mật vô cùng nguy hiểm. Họ hoạt động ngay trong vùng địch kiểm soát, phải giữ bí mật tuyệt đối, vừa theo dõi tình hình, vừa bảo vệ cơ sở cách mạng, vừa tổ chức những trận đánh bất ngờ. Với Út Nghét, tuổi trẻ không phải là thời gian để sống yên bình cho riêng mình, mà là lúc dấn thân vào nơi nguy hiểm nhất để bảo vệ quê hương.

Năm 1963, khi địch lập “ấp chiến lược” để gom dân và tách dân khỏi cách mạng, Phan Thị Út cùng đồng đội bám địa bàn, vận động nhân dân, tổ chức phá thế kìm kẹp của địch. Sau đó, trong các năm 1964–1966, bà cùng đồng đội nhiều lần tổ chức những trận đánh diệt ác, trừ gian ở An Bình, An Thới và một số địa bàn khác, góp phần bảo vệ cơ sở cách mạng tại địa phương.

Điều đáng quý ở Út Nghét không chỉ là sự gan dạ trong chiến đấu, mà còn là sự bình tĩnh, mưu trí giữa lòng địch. Có những nhiệm vụ phải thực hiện ngay nơi đông người, giữa chợ, quán xá, hoặc khu vực địch tưởng rằng đã kiểm soát chặt chẽ. Chỉ cần sơ suất, bà và đồng đội có thể bị bắt bất cứ lúc nào. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, người nữ biệt động trẻ vẫn kiên trì bám đất, bám dân, hoàn thành nhiệm vụ.

Đến năm 1970, bà được điều động hoạt động ở khu vực nội ô Tòa Thánh – Long Hoa, nơi địch kiểm soát rất nghiêm ngặt. Tại đây, bà tiếp tục xây dựng lực lượng và chỉ huy nhiều trận đánh trong lòng địch. Cuối năm 1972, trong một lần hoạt động, bà cùng nhiều đồng đội bị bắt. Sau đó, bà bị tra tấn, bị kết án tử hình, nhưng vẫn kiên quyết không khai báo, giữ trọn khí tiết của người chiến sĩ cách mạng.

Sau Hiệp định Paris năm 1973, bà không bị thi hành án tử hình nhưng tiếp tục chịu cảnh tù đày. Đến ngày đất nước thống nhất, bà trở về quê hương và tiếp tục công tác. Những năm tháng chiến đấu, bị giam cầm và vẫn giữ vững niềm tin cách mạng đã làm nên hình ảnh đẹp của một người phụ nữ Tây Ninh kiên cường.

Năm 2026, bà Phan Thị Út, tức Út Nghét, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những chiến công đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ.

Ý nghĩa câu chuyện: Câu chuyện về Phan Thị Út cho thấy lịch sử không chỉ có những anh hùng nổi tiếng. Có những con người âm thầm hoạt động trong lòng địch, chịu nhiều hiểm nguy, tù đày và mất mát, nhưng vẫn giữ trọn lòng trung thành với quê hương, đất nước.