CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ VỀ ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN PHÚ VỴ

1. Thời niên thiếu và lòng yêu nước tự thân

Đại tá Nguyễn Phú Vỵ sinh năm 1924 trong một gia đình lao động nghèo tại vùng bãi giữa sông Hồng thuộc Phúc Xá, Hà Nội (nay là phường Ngọc Thụy, quận Long Biên, Hà Nội). Tuổi thơ của ông gắn liền với chuỗi ngày lam lũ của một gia đình đông con, quanh năm đối mặt với cảnh đói nghèo dưới ách thống trị của thực dân Pháp.

Năm 15 tuổi, ông xin vào làm công nhân tại Nhà máy điện Yên Phụ. Tại đây, chứng kiến cảnh đồng bào, công nhân Việt Nam liên tục bị áp bức, đánh đập vô lý, tinh thần phản kháng của người thanh niên yêu nước sớm được khơi dậy. Năm 1943, Nguyễn Phú Vỵ chính thức tham gia Mặt trận Việt Minh và trở thành đoàn viên Đoàn Thanh niên Cứu quốc. Dù không được học hành nhiều, ông vẫn bộc lộ tư duy sắc bén và khả năng vận động quần chúng rất tốt thông qua các hoạt động rải truyền đơn, treo áp-phích tranh cổ động và tuyên truyền cách mạng.

2. "Khai tăng tuổi" để tòng quân và những năm tháng xông pha trận mạc

Hòa cùng khí thế sục sôi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và Toàn quốc kháng chiến mùa đông năm 1946 tại Hà Nội, lòng khao khát được cầm súng bảo vệ Tổ quốc của Nguyễn Phú Vỵ lớn hơn bao giờ hết. Vì chưa đủ tuổi theo quy định, ông cùng nhóm bạn thân trong làng đã quyết định tự khai tăng thêm 2 tuổi (từ sinh năm 1924 thành sinh năm 1922) để đủ điều kiện nhập ngũ.

Sau khi nhập ngũ, ông tham gia đoàn quân Nam tiến đấu tranh chống thực dân Pháp. Trong một trận đánh, ông bị thương nặng và được tổ chức đưa ra Bắc điều trị. Không bằng lòng với việc an dưỡng, ngay khi vết thương vừa lành, ông lập tức xin trở lại chiến trường. Nguyễn Phú Vỵ được phân công về Trung đoàn 48 thuộc Đại đoàn 320 (Đại đoàn Đồng Bằng) – một trong những đơn vị chủ lực, tinh nhuệ lúc bấy giờ.

Tại đây, với vai trò là Đại đội trưởng bộ binh, ông đã trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia hơn 30 trận đánh lớn nhỏ khắp vùng Đồng bằng Bắc Bộ. Trong mọi trận chiến ác liệt tại vùng địch hậu, Đại đội trưởng Nguyễn Phú Vỵ luôn là tấm gương dũng cảm, xung phong đi đầu, chỉ huy linh hoạt, mở rộng bàn đạp để toàn trung đoàn tiêu diệt gọn nhiều đại đội địch. Sự mưu trí, quả cảm và lối sống khiêm tốn, thật thà của ông đã trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho đồng đội.

3. Tiếp quản Thủ đô và cống hiến thời bình

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm 1954, miền Bắc được giải phóng. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, nhờ những chiến công đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Phú Vỵ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 31 tuổi.

Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông giữ nhiệm vụ tuyển chọn và huấn luyện quân số để liên tục bổ sung cho các chiến trường miền Nam chia lửa. Trong giai đoạn này, ông cũng vinh dự được tham gia khóa đào tạo chiến lược về đường lối quân sự do Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp đứng lớp. Sau đó, ông tiếp tục giữ các chức vụ quan trọng như Sư đoàn trưởng Sư đoàn 320, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 395, và Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 3 trước khi chính thức nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

4. Cuộc sống đời thường của người anh hùng bách niên

Sau khi rời quân ngũ, Đại tá Nguyễn Phú Vỵ trở về quê hương Ngọc Thụy, Long Biên. Ông là người đặt nền móng đầu tiên tham gia thành lập Hội Cựu chiến binh phường Ngọc Thụy, tích cực tham gia các buổi nói chuyện chuyên đề để "tiếp lửa" truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Đến nay, ở tuổi bách niên (trên 100 tuổi đời, 78 năm tuổi Đảng), ông đang sống những ngày tháng an yên, minh mẫn bên cạnh gia đình. Gia đình ông là một biểu tượng giàu truyền thống cách mạng tại Hà Nội: ông có người em họ ruột là Đại tá Nguyễn Phú Xuyên Khung (Anh hùng LLVTND – người chỉ huy khối bộc phá 1.000kg tại đồi A1 Điện Biên Phủ); con gái của ông cũng tiếp bước cha, cống hiến trong quân ngũ và nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

Với 3 Huân chương Chiến công (hạng Nhất, Nhì, Ba), Huân chương Quân công hạng Ba cùng 17 lần được Trung đoàn và Đại đoàn khen thưởng, cuộc đời của Đại tá Nguyễn Phú Vỵ là một thiên sử thi sống động về lòng yêu nước, ý chí kiên trung của thế hệ "Bộ đội Cụ Hồ".