Câu Chuyện Lịch Sử Về Anh Hùng Nguyễn Văn Trỗi (2)

"Hãy nhớ lấy lời tôi!" — Nguyễn Văn Trỗi, người anh hùng không bao giờ quỳ gối

Giữa những năm tháng khói lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ, trên mảnh đất Sài Gòn ngột ngạt dưới gót giày ngoại xâm, có một người thanh niên bình dị — một thợ điện — đã chọn cách sống và chết khiến cả thế giới phải ngả mũ kính phục. Người đó là Nguyễn Văn Trỗi.

Tuổi trẻ và ngọn lửa yêu nước

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam — mảnh đất miền Trung vốn đã thấm đẫm truyền thống yêu nước. Lớn lên trong cảnh nghèo khó, anh vào Sài Gòn mưu sinh và trở thành thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Giữa đô thị phồn hoa nhưng đầy rẫy bất công, trái tim người thanh niên ấy không nguội lạnh. Anh sớm giác ngộ cách mạng, gia nhập Đội biệt động thành Sài Gòn — những chiến sĩ thầm lặng chiến đấu ngay trong lòng địch.

Năm 1964, anh kết hôn với chị Phan Thị Quyên, người bạn đời cùng chí hướng. Đám cưới đơn sơ, nhưng trong tim cả hai đều cháy bỏng một niềm tin: đất nước nhất định sẽ thống nhất.

Hành động của một người không sợ chết

Tháng 5 năm 1964, tin tức loan ra rằng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara — kiến trúc sư của cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam — sẽ đến Sài Gòn. Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý, con đường phái đoàn Mỹ sẽ đi qua.

Anh biết rõ sự nguy hiểm. Anh cũng biết nếu thất bại, cái chết là điều chắc chắn. Nhưng anh không do dự.

Rạng sáng ngày 9 tháng 5, khi đang gài mìn dưới gầm cầu, Nguyễn Văn Trỗi bị mật thám địch phát hiện và bắt giữ. Kế hoạch không thành. Anh bị giải về bót Catinat, chịu đựng những đòn tra tấn dã man. Nhưng không một lời khai, không một tên đồng đội bị bán đứng.

Phiên tòa — nơi kẻ thù bị xét xử ngược lại

Phiên tòa quân sự ngụy mở ra không phải để xét xử Nguyễn Văn Trỗi — mà anh đã biến nó thành nơi tố cáo tội ác của kẻ thù trước toàn thế giới.

Đứng trước vành móng ngựa, anh hiên ngang tuyên bố: "Tôi hành động vì Tổ quốc Việt Nam, vì nhân dân Việt Nam. Tôi không hối hận!" Giọng anh vang vọng, không run rẩy, không cầu xin.

Bản án tử hình được tuyên. Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường Khám Chí Hòa. Anh từ chối bịt mắt. Anh đứng thẳng nhìn thẳng vào họng súng và hô to trước khi loạt đạn vang lên:

"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"

Anh ngã xuống ở tuổi 24 — tuổi đẹp nhất của một đời người.

Tiếng vang ra thế giới

Cái chết của Nguyễn Văn Trỗi không chỉ làm rung động triệu triệu trái tim Việt Nam. Khắp nơi trên thế giới — từ Cuba, Liên Xô, đến các nước Á Phi Mỹ Latinh — tên anh được nhắc đến như một biểu tượng của ý chí kiên cường chống chủ nghĩa thực dân.

Nhà văn Cuba Félix Pita Rodríguez đã viết tác phẩm "Chàng trai Việt Nam" ca ngợi anh. Nhà thơ tố Hữu xúc động viết: "Có những phút làm nên lịch sử / Có cái chết hóa thành bất tử." Lãnh tụ Cuba Fidel Castro gọi anh là "người anh hùng của thời đại chúng ta."

Tại Việt Nam, Nguyễn Văn Trỗi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được đặt cho trường học, đường phố, cây cầu trên khắp đất nước — để mỗi ngày, những thế hệ sau còn nhớ có một người như anh đã sống.

Di sản của người thợ điện bất tử

Nguyễn Văn Trỗi không có hàm cấp cao, không chỉ huy hàng nghìn quân. Anh chỉ là một người thợ điện bình thường. Nhưng chính sự bình thường ấy mới làm nên tầm vóc phi thường của anh — bởi anh chứng minh rằng lòng yêu nước không phân biệt địa vị, rằng một người dân bình dị cũng có thể làm nên lịch sử.

Cuộc đời anh là lời nhắc nhở muôn đời: Tự do không bao giờ là món quà — đó là thứ mà mỗi thế hệ phải tự giành lấy và gìn giữ bằng tất cả những gì mình có.

Và anh — Nguyễn Văn Trỗi — đã giành lấy nó bằng cả sinh mệnh của mình.