Câu chuyện lịch sử về anh hùng Phạm Hạp

Phạm Hạp (933-979) là vị võ tướng thời Đinh, danh tướng có công lớn dẹp 12 sứ quân cùng Đinh Bộ Lĩnh, được phong Vệ úy bảo vệ hoàng cung. Ông nổi tiếng trung quân, cùng Nguyễn Bặc, Đinh Điền khởi binh chống Lê Hoàn năm 979 để phò tá vua nhỏ Đinh Toàn, nhưng thất bại và anh dũng hy sinh, được ghi danh trong "Giao Châu thất hùng".

Phạm Hạp là người làng Trà Hương, Nam Sách, Hải Dương, được gia phả ghi là tổ 8 đời của danh tướng Phạm Ngũ Lão thời Trần.

Năm Đinh Bộ Lĩnh dấy binh, Phạm Hạp cùng anh em đem 2.000 quân ngựa đến Hoa Lư phò tá, được giao làm Tả tướng tham mưu. Ông trực tiếp đánh dẹp sứ quân Nguyễn Khoan ở Tam Đái, đóng góp quan trọng trong việc thống nhất giang sơn. Sau khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi, Phạm Hạp được phong làm Vệ úy, là cận thần tin cậy bậc nhất.

Biến cố năm 979: Khi vua Đinh Tiên Hoàng bị ám sát, Đinh Toàn mới 6 tuổi lên ngôi, Lê Hoàn giữ quyền nhiếp chính. Phạm Hạp cùng các trung thần như Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Lưu Cơ không chấp nhận, khởi binh "phò vua nhỏ, diệt quyền thần".

Cuộc khởi nghĩa bị thất bại tại Ái Châu, Phạm Hạp bị bắt và hành quyết. Dù thất bại, ông được sử sách ghi nhận là tấm gương trung nghĩa, không hàng phục.