Câu chuyện một anh hùng
Em đã từng nghe một câu nói của đai tướng Võ Nguyên Giáp :”Lịch sử được viết bằng máu, nếu lẵng quên thì phải dùng máu để viết lại”. Việt Nam với lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước là minh chứng sống động cho chân lý đó. Những cuộc chiến chống ngoại xâm, những cuốc khởi nghĩa oanh liệt đã khắc sâu vào tiềm thức của mỗi người dân yêu nước. “Họ cầm súng để ta được cầm bút. Họ đi trong bóng tối để ta được ngắm ánh bình minh” mỗi lần những câu nói ấy vang lên trong tiềm thức em lại thấy nghẹn lòng khi nghĩ về những con người đã không tiếc tuổi xuân, sẵn sàng đổ máu, rơi nước mắt để viết lên ngàn trang sử đỏ. Và bản thân em cảm thấy thật may mắn khi có cơ hội gặp gỡ, tiếp xúc và trò chuyện với một trong những người anh hùng vĩ đại ấy.
Cụ Trương Thị Tám sinh năm 1933, tại xã Đông Kết, Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên nay là xã Khoái Châu,Tỉnh Hưng Yên. Cũng là quê ngoại của em. Năm nay cụ đã 92 tuổi và bắt đầu tham gia kháng chiến từ năm 17 tuổi. Vào thời kháng chiến chống Pháp, cụ tám là 1 trong 8 người phụ nữ thuộc đội Du kích Hoàng Ngân- Điểm sáng trong phong trào chống Pháp ở Hưng Yên. Cụ tham gia kháng chiến, chỉ huy nhiều trận đấu nhưng trận làm nên tên tuổi của cụ là Trận Phương Trù- Cầm đòn gánh đánh giặc.
Cụ kể lại : 20-6-1953, trên đê Phương Trù, cụ dẫn một tổ đi đầu, mang theo những gánh rau, chuối vào chợ bán. Khi vừa đến chỗ tốp lính có khẩu súng trung liên, cụ bất ngờ hô to: “Xung phong...” rồi tuốt ngay đòn gánh phang vào đầu tên giữ khẩu trung liên. “Lúc đó, cụ xông vào cướp khẩu trung liên, vật tên này xuống bóp cổ. Hắn chống cự quyết liệt làm cả tôi và hắn lăn xuống dốc đê. Tên địch cắn mạnh vào tay cụ rồi vùng chạy. Mấy tên khác xúm vào cướp được khẩu trung liên, cùng lúc đó, các chị ở tổ cắt cỏ cũng lao lên và hô xung phong, dùng đòn gánh đánh vào bọn lính túi bụi. Hai anh bộ đội từ phía sau đồng loạt nổ súng, bọn địch hoảng hốt hô “Việt Minh đông quá! Lạy ông lạy bà ” rồi tháo chạy về bốt”. Trận đó, ta tiêu diệt 1 tên địch, làm 2 tên khác bị thương nặng, thu 1 khẩu súng trường, 1 máy điện đàm, 1 hòm đạn.
Năm 1966, khi về công tác tại Hưng Yên và được nghe kể về thành tích của nữ du kích Trương Thị Tám, nhà thơ Huy Cận đã viết tặng cụ bài thơ “Gái Bãi Sậy sông Hồng”. Bài thơ và bút tích của nhà thơ Huy Cận hiện vẫn được cụ trân trọng lưu giữ, trở thành kỷ vật khó quên về một thời “bẻ gãy sừng trâu” của cụ và đồng đội.
Cụ còn kể thêm rằng : “ Sau khi đánh Tây ở bốt Phương Trù, đến lúc về khí thế của nhân dân ở khu vực này phấn khởi, ca ngợi về tinh thần anh dũng của các nữ du kích và trong một thời gian “nó” không dám ra quấy cản”. Trận đánh Phương Trù, chỉ với những vũ khí thô sơ là đòn gánh, 8 người phụ nữ đã cho ta thấy được sự mưu trí và dũng cảm, với tinh thần “tìm địch mà đánh”.
Giờ cụ đã 92 tuổi, với 72 tuổi Đảng và đã được phong anh hùng 8 năm, tham gia rất nhiều cuộc giao lưu, chia sẻ và hội nghị và đạt được rất nhiều danh hiệu cao quý. Và đã qua rất nhiều năm kể từ những ngày còn bom đạn ấy, giờ cụ đã tuổi cao sức yếu nhưng cụ vẫn luôn giữ cho mình được nụ cười trên môi và tinh thần khỏe mạnh dù vẫn còn những vết thương từ thời hoa lửa chưa lành.
(Ảnh được chụp tại nhà riêng của bà)
Sau những lời kể đầy xúc động ấy, em mới thấm thía, biết ơn nền hòa bình, ánh bình minh mà mình đang được hưởng đã phải đánh đổi bằng bao nhiêu xương máu của những thế hệ đi trước- những thế hệ quên mình vì dân, vì nước.
Emcảm thấy vinh dự, tự hào khi được nói chuyện với người “ Con Bà Trưng, Bà Triệu”. Em cũng sẽ cố gắng học hành chăm chỉ, vun bồi lòng yêu nước và biết quý trọng, tiếp nối những giá trị truyền thống tốt đẹp mà ông cha ta để lại.
Khoái Châu, 22/11/2025



