Câu chuyện một thời hoa lửa: “Lấy thân mình chèn pháo
Tô Vĩnh Diện quê ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa. Nhà Diện rất nghèo, lên 8 tuổi đã phải đi ở cho địa chủ. Suốt 12 năm đi ở, anh đã phải chịu đựng bao cảnh áp bức bất công. Cách mạng Tháng Tám thành công, Diện thoát cảnh đi ở. Năm 1946, anh tham gia dân quân ở địa phương, đến năm 1949, Tô Vĩnh Diện xung phong vào bộ đội. Những ngày đầu trong quân ngũ, Tô Vĩnh Diện luôn luôn gương mẫu đi đầu trong học tập và công tác
Đông Xuân năm 1953–1954, chiến dịch lịch sử Chiến dịch Điện Biên Phủ đang đến gần. Trên những cung đường rừng núi Tây Bắc hiểm trở, từng khẩu pháo nặng hàng tấn được bộ đội ta kéo bằng chính sức người – một kỳ tích mà kẻ thù không thể ngờ tới. Trong đoàn quân ấy có người chiến sĩ trẻ tuổi, Tiểu đội trưởng Tô Vĩnh Diện – người đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Sau những tháng ngày huấn luyện pháo cao xạ, anh cùng đồng đội hành quân lên mặt trận. Con đường kéo pháo vào rồi lại kéo pháo ra đầy gian truân, dốc cao, vực sâu, mưa rét và bom đạn luôn rình rập. Mỗi bước đi là một lần đối mặt với cái chết. Đêm ấy, tại Dốc Ba Tời – một trong những đoạn đường hiểm trở nhất, khẩu pháo của đơn vị Tô Vĩnh Diện đang được thả xuống dốc. Hàng trăm con người căng mình ghì dây, giữ pháo. Bóng tối dày đặc, mặt đường trơn trượt, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến khẩu pháo lao xuống vực sâu. Bất ngờ, dây tời bị đứt! Khẩu pháo nặng hàng tấn mất kiểm soát, lao nhanh xuống dốc như con thú dữ. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, nếu không giữ lại, khẩu pháo sẽ rơi xuống vực – đồng nghĩa với việc mất đi vũ khí quan trọng cho trận đánh sắp tới. Không một giây do dự, Tô Vĩnh Diện lao tới, dùng chính thân mình chèn vào bánh pháo. Một tiếng “rầm” vang lên giữa núi rừng. Khẩu pháo dừng lại. Nhưng người chiến sĩ trẻ đã anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của anh đã cứu khẩu pháo – cứu sức mạnh chiến đấu của đơn vị, góp phần làm nên chiến thắng vang dội của quân ta tại Điện Biên Phủ. Hành động “lấy thân mình chèn pháo” của Tô Vĩnh Diện không chỉ là một quyết định trong tích tắc, mà là kết tinh của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc vô hạn. Sau này, tên anh được đặt cho nhiều con đường, trường học. Nhưng hơn tất cả, câu chuyện về anh vẫn sống mãi – như một ngọn lửa truyền thống, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về giá trị của sự hy sinh. Giữa núi rừng Tây Bắc năm ấy, có một con người đã ngã xuống để giữ lại một khẩu pháo.
Và từ đó, anh đã đứng lên… trong lịch sử.
