câu chuyện “ngọn đuốc sống”
Lê Văn Tám là một hình tượng anh hùng rất nổi tiếng trong lịch sử và giáo dục Việt Nam, gắn với câu chuyện “ngọn đuốc sống” thời kháng chiến chống Pháp.
Câu chuyện về Lê Văn Tám
Theo câu chuyện được kể rộng rãi nhiều thập niên:
Vào khoảng năm 1945–1946 tại Sài Gòn, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Khi đó, cậu bé Lê Văn Tám còn rất nhỏ nhưng đã tham gia giúp đỡ lực lượng kháng chiến.
Để phá kho xăng của quân Pháp tại khu vực Thị Nghè, cậu đã:
tẩm xăng lên người,
châm lửa,
rồi lao vào kho xăng địch.
Ngọn lửa bùng cháy dữ dội làm kho xăng phát nổ lớn, gây thiệt hại cho quân Pháp. Hình ảnh cậu bé bốc cháy nhưng vẫn lao về phía trước khiến nhiều người xúc động và xem là biểu tượng của tinh thần hy sinh vì Tổ quốc.
Ý nghĩa biểu tượng
Hình tượng Lê Văn Tám được dùng rộng rãi trong:
sách giáo khoa,
truyện thiếu nhi,
phong trào Đội Thiếu niên Tiền phong,
giáo dục lòng yêu nước.
Nhiều trường học, công viên và đường phố ở Việt Nam mang tên Lê Văn Tám, như:
Công viên Lê Văn Tám.
Góc nhìn lịch sử
Sau này, một số nhà nghiên cứu và học giả cho rằng câu chuyện Lê Văn Tám có thể mang tính biểu tượng tuyên truyền hơn là một nhân vật lịch sử có hồ sơ đầy đủ. Nhà sử học Trần Huy Liệu từng nói ông xây dựng hình tượng này nhằm cổ vũ tinh thần kháng chiến thời đó.
Dù vậy, trong văn hóa Việt Nam, Lê Văn Tám vẫn được xem là biểu tượng của lòng yêu nước, sự quả cảm và tinh thần hy sinh của tuổi trẻ trong chiến tranh.
