CÂU CHUYỆN: NGƯỜI CHẶT CÂY, KHÓA SÔNG ĐÁNH TÀU CHIẾN

Mùa đông năm 1947, khi giang đoàn tàu chiến của Pháp rầm rộ ngược dòng sông Lô tiến vào căn cứ địa Việt Bắc, nhân dân các làng xã ven sông đã đứng trước một thử thách sống còn. Đồng chí Nguyễn Văn Tuệ lúc đó là đội trưởng đội du kích xã, đã hiến kế cho ban chỉ huy một phương pháp đánh địch vô cùng độc đáo và táo bạo: "Vườn không nhà trống" trên sông.

Dưới sự chỉ huy của ông Tuệ, hàng trăm người dân trong làng đã thức trắng đêm dùng rìu, cưa chặt hạ hàng ngàn cây tre, cây gỗ cổ thụ ven bờ, thả xuống sông rồi dùng dây mây bện chặt lại tạo thành những bờ rào nổi, cản trở lối đi của tàu giặc. Chưa dừng lại ở đó, ông còn vận động nhân dân quyên góp nồi đồng, chum vại cũ, nhét đất đá vào trong rồi thả xuống các khúc sông cạn để tạo thành các bãi đá ngầm nhân tạo, ép tàu Pháp phải đi vào đúng luồng lạch mà ta đã bố trí trận địa pháo.

Ngày 29 tháng 10 năm 1954, hai chiếc tàu chiến chở đầy lính Pháp lọt vào khúc sông đã bị phong tỏa tại đoạn qua Lập Thạch. Do lòng sông bị thu hẹp bởi cọc gỗ và bãi chướng ngại vật của ông Tuệ, tàu địch đi rất chậm và loay hoay tìm đường. Ngay lập tức, hỏa lực sơn pháo của bộ đội ta kết hợp với súng trường của đội du kích từ các bụi tre ven bờ đồng loạt nổ súng.

Chiếc tàu chiến đi đầu trúng đạn pháo bốc cháy đùn đụt, chiếc thứ hai hoảng loạn lùi lại thì bị mắc cạn ngay trên bãi chum vại ngầm do du kích bố trí. Ông Tuệ liền dẫn đầu đội du kích bơi ra sông, tiếp cận tàu địch và ném chai xăng cồn vào boong tàu, buộc hàng chục lính Pháp phải nhảy xuống sông đầu hàng. Trận đánh kết thúc thắng lợi hoàn toàn, minh chứng cho việc lấy trí tuệ nhân dân để khắc chế vũ khí tối tân của quân thù.