Câu chuyện Người chép sử bằng máu và đôi mắt của người họa sĩ mù - Ký ức của Đại tá, Anh hùng Lê Duy Ứng

1. Sự hồi sinh từ cõi chết tại cánh cửa ngõ Sài Gòn

Như đã nhắc đến trong những phần trước, ngày 28/4/1975, tại cứ điểm Nước Trong, mảnh đạn cối đã lấy đi đôi mắt của Lê Duy Ứng. Những người lính của Lữ đoàn 203 năm ấy đã đưa ông về trong tình trạng hôn mê sâu, hai hốc mắt bết máu. Nhiều bác sĩ quân y khi ấy đã rưng rưng nước mắt nói rằng: "Cậu ấy đã hiến dâng tất cả cho Tổ quốc rồi, giờ chỉ còn là phép màu".

Nhưng phép màu đã thực sự xảy ra. Không phải từ trên trời rơi xuống, mà từ chính sức sống mãnh liệt của một người lính đã từng vượt qua hàng trăm trận đánh. Khi tỉnh dậy trong bệnh viện, đối diện với bóng tối vĩnh viễn, Lê Duy Ứng không gục ngã. Ông đã nói với các y tá một câu khiến họ không bao giờ quên: "Tôi mất đôi mắt để nhìn đời, nhưng tôi vẫn còn đôi tay để tạc lại vẻ đẹp của những đồng đội đã ngã xuống".

2. Khi đôi tay thay thế đôi mắt: "Điêu khắc niềm tin"

Sau năm 1975, trong khi nhiều người bạn cùng thời được cử đi học đại học, ông chọn cách đi học... mù. Ông học chữ nổi Braille, và sau đó bắt đầu cuộc hành trình gian nan nhất: học điêu khắc.

Một người họa sĩ vẽ tranh cần mắt để quan sát ánh sáng và màu sắc, còn một người điêu khắc cần đôi tay để cảm nhận hình khối. Với Lê Duy Ứng, đó là một cuộc lột xác. Ông tập nặn tượng từ đất sét, từ thạch cao. Mỗi ngày, đôi bàn tay ông nứt nẻ, chảy máu vì những khối đá sắc nhọn, nhưng ông không dừng lại. Ông nói: "Mỗi khi nặn tượng một người đồng đội, tôi lại chạm vào những đường nét mà ngày xưa mắt tôi đã kịp ghi lại. Tôi nặn bằng ký ức, bằng tình yêu thương và bằng sự tri ân."

Kết quả của những năm tháng "vẽ bằng tay, nặn bằng trí nhớ" đó là hàng trăm pho tượng đã ra đời. Những bức tượng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, tượng các mẹ Việt Nam anh hùng, tượng những chiến sĩ đặc công, biệt động... đều mang cái hồn chân thực đến lạ lùng. Người ta tự hỏi, một người không nhìn thấy ánh sáng làm sao có thể tạo ra những khuôn mặt có đôi mắt rạng ngời như thế? Câu trả lời chính là: Ông đã dùng ánh sáng của tâm hồn để tạc tượng.

3. Chứng nhân giữa thời bình

Ngày nay, ở tuổi 79 (ông sinh năm 1947), Đại tá Lê Duy Ứng sống một cuộc đời vô cùng giản dị. Ngôi nhà của ông tại Hà Nội là một "bảo tàng ký ức". Những bức tượng, những bức tranh sơn dầu, ký họa chiến trường được sắp xếp ngăn nắp. Ông vẫn miệt mài làm việc, vẫn viết những bài thơ về đồng đội, về những ngày tháng tư lịch sử.

Điều khiến mọi người ngưỡng mộ nhất ở ông, đó chính là sự lạc quan. Ông chưa bao giờ coi mình là một người tàn tật. Ông đi lại tự tin trong ngôi nhà của mình, tự tay pha trà mời khách, và nụ cười của ông luôn khiến người đối diện cảm thấy ấm áp. Ông thường nói: "Đời người như một bức tranh, có lúc vẽ bằng màu sáng, có lúc vẽ bằng màu tối. Màu tối không làm bức tranh mất giá trị, nó chỉ làm nổi bật hơn những đường nét rực rỡ khác."