Anh hùng Lực lượng vũ trang

CÂU CHUYỆN NGƯỜI GIỮ NGỌN LỬA BIỆT ĐỘNG

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lai (tự Mai Hồng Quế, bí danh Năm U.Som) – cán bộ biệt động nội thành Sài Gòn – Gia Định, người đã đặt nền móng cho hệ thống hầm vũ khí bí mật, thu thập bản đồ đường cống ngầm Sài Gòn và trực tiếp tham gia hoạt động đánh cơ quan đầu não địch.

Đồng Tháp25/11/2025Nguyễn Đặng Mỹ Duyên (Trường Đại học Tiền Giang)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Chân dung Anh hùng LLVTND Trần Văn Lai

Năm 1963 – 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ngày càng khốc liệt tại miền Nam, chàng thanh niên quê xã Vũ Đông (TP Thái Bình) – Trần Văn Lai – đã tình nguyện vượt vào nội thành Sài Gòn với một sứ mệnh đặc biệt: hoạt động ngay trong lòng địch, che giấu vũ khí, thu thập tình báo, tạo bước đệm cho một loạt trận đánh táo bạo.

Anh được giao về Đội biệt động thuộc Đơn vị 159 Biệt động Quân khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định, dưới bí danh “Mai Hồng Quế”, rồi “Năm U.Som”. Ông đóng giả nhà thầu khoán tại Dinh Độc Lập (Phủ Đầu Rồng), sau đó được sắp xếp vào cơ quan viện trợ U.S.O.M của Mỹ – nơi ông lặng lẽ thu thập bản đồ xây dựng, thiết kế các công trình đầu não của chính quyền Sài Gòn.

Một trong những đóng góp quan trọng của anh là việc lấy được bản đồ toàn bộ hệ thống đường cống ngầm Sài Gòn, rồi cắt thành nhiều mảnh nhỏ, đánh ký hiệu từng phần, ngụy trang và vận chuyển ra an toàn cho lực lượng cách mạng sử dụng trong các chiến dịch.

Từ năm 1962, để phục vụ nhiệm vụ ém vũ khí, anh đã chủ động bán hai tòa biệt thự ở Phú Nhuận để mua liền ba căn nhà mặt phố đường Nguyễn Đình Chiểu, phường 5, quận 3 – nơi ông một mình đào và xây dựng hầm bí mật, vận chuyển hàng chục tấn đất đá ra khỏi hầm mà địch không phát hiện. Sau đó, tự lái ba chuyến ô-tô chở vũ khí về hầm, âm thầm cất giấu hơn 2,5 tấn vũ khí phục vụ cho chiến dịch Tết Mậu Thân 1968.

Hầm chứa vũ khí tại đường Nguyễn Đình Chiểu, phường 5, quận 3, TP Hồ Chí Minh, nay trở thành Di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia

Khi mặt trận nội thành bị lộ, anh bị lộ tung tích, bị truy bắt gắt gao với phần thưởng treo cao cho “cái đầu Mai Hồng Quế”. Từ 1970-1974, ông hai lần bị địch bắt giam ở Quảng Ngãi, chịu tra tấn dã man nhưng tuyệt đối không khai báo tin tức.

Sau ngày giải phóng miền Nam (1975), ông tiếp tục phục vụ tại đơn vị Tiền phương B.12, Bộ Tư lệnh Thành đội Sài Gòn – Gia Định, tham gia truy quét tàn quân địch, quản lý Thương xá Tam Đa, cho đến năm 1981 ông nghỉ hưu với quân hàm Thượng úy. Năm 2002, ông từ trần do hậu quả của thương tích thời chiến tranh, và năm 2015 được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân

Dù chiến trường đã lùi xa, nhưng hình ảnh của Trần Văn Lai vẫn là biểu tượng sáng ngời cho thế hệ trẻ hôm nay: người dám sống giữa lòng địch để chiến đấu, người giữ ngọn lửa lòng yêu nước không bao giờ tắt. “Được hoạt động cho nhân dân, cho đất nước là niềm tự hào lớn nhất đời tôi”, ông từng nói (trong các hồi tưởng của đồng đội).

Câu chuyện của người lính biệt động – Trần Văn Lai – là minh chứng sống động cho lòng quả cảm, cho trách nhiệm với Tổ quốc và cho hy vọng: mỗi thế hệ thanh niên đều có thể tiếp nối, giữ vững ngọn lửa ấy để xây dựng tương lai đất nước.

Nguồn trích dẫn: https://nhandan.vn/chuyen-ve-mot-nguoi-anh-hung-biet-dong-sai-gon-post357219.html

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn