Câu chuyện : Người nữ thanh niên xung phong trên tuyến lửa Truông Bồn
Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, trên mảnh đất miền Trung đầy nắng gió và bom đạn, có những con người đã sống một tuổi trẻ rực cháy như ngọn lửa. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo khát vọng hòa bình và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước thống nhất.
Một trong những con người như thế là Võ Thị Tần – nữ thanh niên xung phong đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa.
1.Tuổi trẻ giữa miền quê nghèo
Võ Thị Tần sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Tuổi thơ của chị gắn liền với những cánh đồng cằn cỗi, những mùa mưa lũ miền Trung và cuộc sống thiếu thốn đủ bề.
Ngay từ nhỏ, chị đã nổi tiếng là người chăm chỉ, giàu nghị lực và luôn biết yêu thương mọi người. Những người trong làng vẫn nhớ hình ảnh cô gái có đôi mắt sáng, nụ cười hiền và giọng nói nhẹ nhàng nhưng đầy mạnh mẽ.
Những năm chiến tranh lan rộng, miền Bắc trở thành hậu phương lớn chi viện cho miền Nam. Máy bay Mỹ liên tục đánh phá các tuyến giao thông huyết mạch nhằm cắt đứt con đường vận chuyển lương thực, vũ khí ra chiến trường.
Khi ấy, dù tuổi còn rất trẻ, Võ Thị Tần đã viết đơn tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong.
Ngày chia tay gia đình lên đường, mẹ chị nghẹn ngào hỏi:
“Con gái đi nơi bom đạn như thế, con không sợ sao?”
Chị chỉ cười:
“Nếu ai cũng sợ thì ai sẽ đi hở mẹ?”
Câu nói giản dị ấy đã theo chị suốt những năm tháng chiến tranh.
Sau thời gian huấn luyện, chị được biên chế vào lực lượng thanh niên xung phong làm nhiệm vụ tại Truông Bồn – một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ lúc bấy giờ.
Truông Bồn nằm trên tuyến đường chiến lược nối hậu phương với tiền tuyến. Đây là con đường mà hàng nghìn chuyến xe quân sự phải đi qua mỗi ngày để đưa hàng hóa, đạn dược và bộ đội vào miền Nam.
Chính vì vậy, nơi đây bị đánh phá ngày đêm.
Bom đạn trút xuống không ngớt. Có ngày máy bay địch ném bom hàng chục lần. Đất đá tung lên đỏ rực cả núi đồi. Không khí luôn đặc quánh mùi khói thuốc súng.
Nhiệm vụ của thanh niên xung phong là san lấp hố bom, sửa đường và đảm bảo giao thông thông suốt cho các đoàn xe.
Công việc vô cùng nguy hiểm.
Ban ngày tránh máy bay, ban đêm họ mới tranh thủ ra mặt đường làm việc. Có những lúc vừa lấp xong hố bom thì máy bay lại lao đến ném bom tiếp. Đất chưa kịp nguội, họ đã phải tiếp tục lao ra sửa đường.
Võ Thị Tần khi ấy là tiểu đội trưởng Tiểu đội 4. Chị luôn là người đi đầu trong mọi công việc khó khăn nhất.
Đồng đội kể rằng chị sống rất tình cảm nhưng cũng vô cùng cứng rắn. Những lúc nguy hiểm nhất, chị luôn động viên mọi người:
“Đường chưa thông thì chưa được nghỉ.”
2.Những cô gái tuổi mười tám đôi mươi
Tiểu đội của Võ Thị Tần hầu hết đều là những cô gái mới mười tám, đôi mươi. Có người còn chưa từng đi xa khỏi quê nhà. Có người vừa gác lại giấc mơ học hành để lên đường.
Giữa chiến trường ác liệt, họ vẫn giữ cho mình sự lạc quan kỳ lạ.
Sau mỗi trận bom, các cô gái lại ngồi bên nhau vá áo, hát những bài ca cách mạng hay kể chuyện về quê hương. Có người nhớ mẹ, nhớ em nhỏ. Có người giấu trong ba lô một bức thư chưa kịp gửi.
Riêng Võ Thị Tần luôn là người động viên đồng đội nhiều nhất.
Trong một bức thư gửi mẹ, chị từng viết những dòng khiến nhiều thế hệ sau xúc động:
“Nếu phải hy sinh thì con cũng không tiếc đâu mẹ ạ…”
Đó không phải lời nói bi quan, mà là tinh thần sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc của thế hệ thanh niên thời ấy.
3.Buổi sáng không trở về
Rạng sáng ngày 31 tháng 10 năm 1968, Tiểu đội 4 nhận nhiệm vụ san lấp hố bom để mở đường cho đoàn xe quân sự chuẩn bị đi qua.
Sau nhiều trận bom liên tiếp, con đường ở Truông Bồn bị cày xới tan hoang.
Dù vô cùng mệt mỏi sau nhiều đêm thức trắng, các cô gái vẫn nhanh chóng lao vào công việc. Người xúc đất, người gánh đá, người phát cây dọn đường.
Khi công việc gần hoàn thành, máy bay Mỹ bất ngờ quay trở lại.
Tiếng bom xé toạc núi rừng.
Khói lửa bao trùm cả con đường.
Khi trận bom kết thúc, đồng đội đau đớn nhận ra nhiều người trong tiểu đội đã mãi mãi nằm lại nơi ấy.
Võ Thị Tần cùng nhiều đồng đội đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Họ ngã xuống ngay bên con đường mình đang bảo vệ.
Sự hy sinh ấy khiến cả đất trời Truông Bồn như lặng đi.
4.Tuổi trẻ hóa thành bất tử
Sau này, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Võ Thị Tần và ghi nhận công lao to lớn của những thanh niên xung phong Truông Bồn. Nhưng có lẽ, điều khiến người đời nhớ mãi không chỉ là danh hiệu.
Mà là hình ảnh những cô gái trẻ đã sống một tuổi xuân đẹp đến nghẹn lòng.
Họ ra đi khi còn chưa kịp sống cho riêng mình. Chưa kịp mặc áo cưới. Chưa kịp thực hiện những ước mơ giản dị của tuổi trẻ.
Thế nhưng họ đã chọn ở lại giữa mưa bom để giữ cho những đoàn xe được đi qua, để giữ cho mạch máu giao thông không bị đứt đoạn.
Ngày hôm nay, Khu di tích Truông Bồn đã trở thành địa chỉ đỏ thiêng liêng. Mỗi năm có rất nhiều người đến đây thắp hương tưởng niệm những thanh niên xung phong năm xưa.
Giữa không gian yên bình của hiện tại, người ta càng thấm thía giá trị của hòa bình.
Và câu chuyện về Võ Thị Tần vẫn luôn được nhắc lại như biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, của sự hy sinh và của tuổi trẻ Việt Nam trong thời hoa lửa.
Họ đã sống như những đóa hoa giữa chiến tranh.
Ngắn ngủi nhưng rực rỡ.
Và ánh sáng từ những con người ấy sẽ còn mãi trong ký ức dân tộc Việt Nam.


