Câu chuyện người thầy nơi rẻo cao – Hà Công Văn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi cuộc sống còn nhiều gian khó, có một người thầy đã dành trọn cuộc đời mình để gieo chữ cho những đứa trẻ vùng cao. Hà Công Văn – người thầy giản dị nhưng vĩ đại, đã trở thành biểu tượng của sự tận tụy và hy sinh cho sự nghiệp giáo dục.

Ông sinh năm 1957 tại xã Hàm Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Năm 1976, khi đất nước còn nhiều khó khăn sau chiến tranh, ông nhận nhiệm vụ lên dạy học ở vùng cao Quảng Trị – nơi phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số như Vân Kiều, Pa Cô còn mù chữ.

Tháng 9 năm 1977, thầy tình nguyện đến bản Chân Rò, xã Tà Long, huyện Đakrông – một vùng đất hoang vu, xa xôi, thiếu thốn đủ bề. Để có học sinh đến lớp, thầy phải đi từng nhà, gặp từng già làng, trưởng bản để vận động bà con cho con em đi học. Từng bước một, lớp học nhỏ của thầy dần đông lên, ánh sáng tri thức bắt đầu len lỏi vào những bản làng heo hút.

Không chỉ dạy chữ, thầy còn sáng tạo ra những mô hình giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế. Khi được điều về xã Húc Nghì năm 1987, thầy đã xây dựng mô hình “nội trú dân nuôi” – nơi học sinh được người dân góp công, góp của để nuôi ăn học. Mô hình này sau đó trở thành giải pháp hiệu quả giúp học sinh miền núi duy trì việc học.

Chưa dừng lại, khi học sinh học xong tiểu học nhưng chưa có trường trung học cơ sở, thầy tiếp tục nghĩ ra mô hình “lớp nhô” – cho các em học tiếp lớp 6, lớp 7 ngay tại trường tiểu học. Chính những sáng kiến giản dị nhưng thiết thực ấy đã mở ra con đường học tập cho hàng ngàn học sinh vùng cao.

Cuộc sống riêng của thầy cũng đầy hy sinh. Suốt gần 20 năm công tác nơi rẻo cao, vợ và hai con ông mới có dịp lên thăm lần đầu. Đến năm 2000, gia đình mới có thể đoàn tụ. Nhưng ngay cả khi đó, vợ chồng thầy vẫn tiếp tục gắn bó với học trò, cùng chăm lo cho các em trong mô hình nội trú.

Gần 40 năm bền bỉ, thầy đã mang con chữ đến cho hàng vạn trẻ em dân tộc Vân Kiều, Pa Cô. Nhiều học trò của thầy sau này trưởng thành, trở thành cán bộ, đóng góp cho quê hương. Đó chính là “quả ngọt” lớn nhất của cuộc đời người thầy.

Với những đóng góp to lớn ấy, năm 2002, thầy được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Thế nhưng, cuộc đời của người thầy ấy lại khép lại một cách lặng lẽ. Năm 2014, trong một lần đi đường, thầy không may gặp tai nạn sạt lở và qua đời. Ngôi mộ ban đầu của thầy chỉ là một nấm đất đơn sơ. Sau này, nhờ sự chung tay của đồng nghiệp và học trò, một bia tưởng niệm đã được dựng lên – như một lời tri ân dành cho người đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp “trồng người”.

Câu chuyện của Hà Công Văn không chỉ là câu chuyện về một người thầy, mà còn là biểu tượng của lòng tận tụy, của tinh thần vượt khó và tình yêu thương học trò vô bờ bến.

Giữa núi rừng Trường Sơn, có thể lớp học ngày xưa đã thay đổi, nhưng ánh sáng tri thức mà thầy thắp lên vẫn còn mãi – trong từng thế hệ học sinh, trong từng bản làng, và trong ký ức của cả một vùng đất.