CAU CHUYEN NGUYỄN VĂN TRỖI
Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là một trong những biểu tượng tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Người công nhân trẻ quê Quảng Nam trở thành chiến sĩ biệt động, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, thống nhất đất nước. Hình ảnh anh bình thản trước pháp trường và lời hô vang trước lúc hy sinh đã trở thành biểu tượng về khí phách của người chiến sĩ cách mạng.
Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là một trong những biểu tượng tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Người công nhân trẻ quê Quảng Nam trở thành chiến sĩ biệt động, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, thống nhất đất nước. Hình ảnh anh bình thản trước pháp trường và lời hô vang trước lúc hy sinh đã trở thành biểu tượng về khí phách của người chiến sĩ cách mạng.
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Xuất thân trong một gia đình lao động, tuổi thơ và những năm tháng trưởng thành của anh diễn ra trong bối cảnh đất nước còn chìm trong chiến tranh. Sau khi vào Sài Gòn sinh sống, Nguyễn Văn Trỗi làm nghề thợ điện và tham gia hoạt động cách mạng.
Trong quá trình hoạt động, anh được tổ chức giao nhiệm vụ trong lực lượng biệt động Sài Gòn. Đây là lực lượng hoạt động bí mật, thường xuyên thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt ngay trong vùng địch kiểm soát. Công việc đòi hỏi người chiến sĩ phải có lòng dũng cảm, sự bình tĩnh và ý thức kỷ luật cao.
Ngày 9/5/1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý nhằm thực hiện kế hoạch đánh Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara trong chuyến thăm Sài Gòn. Tuy nhiên, kế hoạch không thành công và anh bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa bắt giữ. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện còn lưu giữ hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi khi bị bắt cùng phương tiện thực hiện nhiệm vụ.
Trong thời gian bị giam giữ và thẩm vấn, Nguyễn Văn Trỗi chịu nhiều hình thức tra tấn nhưng vẫn giữ vững tinh thần. Anh không khai báo những điều có thể gây tổn hại cho đồng đội và tổ chức. Thái độ kiên cường của người chiến sĩ trẻ đã gây xúc động mạnh trong nhân dân và trở thành biểu tượng của lòng trung thành với lý tưởng cách mạng.
Trước sức ép của dư luận trong nước và quốc tế, chính quyền Sài Gòn từng tuyên bố hoãn thi hành án. Tuy nhiên, sau khi kế hoạch trao đổi tù binh không thành, bản án tử hình đối với Nguyễn Văn Trỗi được đưa ra thi hành.
Ngày 15/10/1964, tại pháp trường Khám Chí Hòa ở Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn. Trước lúc hy sinh, anh thể hiện thái độ bình tĩnh, hiên ngang và hô vang những lời khẳng định lòng yêu nước, trong đó có lời gọi “Hồ Chí Minh muôn năm!”. Tư liệu của Bộ Quốc phòng ghi nhận hình ảnh anh bình thản đối diện với cái chết và giữ trọn lòng trung thành với Tổ quốc, nhân dân.
