Câu chuyện nhân vật Trần Hưng Đạo
Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn là biểu tượng rực rỡ của ý chí tự cường, lòng yêu nước nồng nàn và thiên tài quân sự đỉnh cao trong lịch sử Việt Nam. Sống vào thế kỷ XIII, ông xuất hiện như một ngôi sao hộ mệnh của vương triều nhà Trần, chèo lái con thuyền giang sơn vượt qua hai trận cuồng phong mang tên Nguyên - Mông – đế quốc hung hãn nhất thời đại bấy giờ. Cuộc đời ông không chỉ là những chiến công hiển hách làm rung chuyển ngàn thu, mà còn là một bài ca bất hủ về lòng trung nghĩa, tinh thần đại đoàn kết và lối sống vĩ đại vị quốc vong thân.
Ngay từ thuở thiếu thời, số phận đã đặt lên vai Trần Quốc Tuấn một thử thách nghiệt ngã về lòng trung hiếu. Cha ông là An Sinh vương Trần Liễu vốn có hiềm khích sâu sắc với triều đình. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, người cha đã uất nghẹn dặn dò ông phải giành lại ngai vàng để rửa hận. Lời di chúc ấy nặng tựa thái sơn, là một bài toán cân não giữa lợi ích gia tộc và vận mệnh đất nước. Nhưng với một trái tim bao dung và nhãn quan thấu suốt, Trần Quốc Tuấn đã kiên quyết chối bỏ tư hiềm. Để đập tan mọi nghi kỵ, thắt chặt bờ cõi trước họa xâm lăng, ông chủ động đến gặp và tắm gội cho Thái sư Trần Quang Khải ngay trên chiến thuyền trong một bầu không khí thân tình, cởi mở. Hành động gạt bỏ thù nhà, đặt nợ nước lên trên hết của ông đã trở thành chất keo vĩnh cửu kết dính hoàng tộc nhà Trần thành một khối thống nhất, tạo nên thứ sức mạnh vô địch mà sử sách gọi là "hào khí Đông A".
Khi ngọn lửa chiến tranh bùng nổ, thiên tài quân sự của vị Tổng tư lệnh – Quốc công Tiết chế Trần Quốc Tuấn mới thực sự tỏa sáng rực rỡ. Năm 1285, trước sức ép nghẹt thở của hơn nửa triệu quân viễn chinh do Thoát Hoan cầm đầu, thế giặc mạnh như triều dâng thác đổ. Trong giờ phút độc lập dân tộc ngàn cân treo sợi tóc, trước sự lo lắng của vua Trần, ông đã khẳng khái tuyên bố một câu nói lưu danh thiên cổ: "Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy hàng!". Để sốc lại tinh thần cho binh sĩ, ông chấp bút viết nên bản "Hịch tướng sĩ" – áng văn chính luận hùng hồn, chứa đựng nỗi đau thắt ruột trước cảnh nước mất nhà tan và ngọn lửa căm thù giặc sục sôi. Bằng chiến lược "vườn không nhà trống" đầy mưu trí, ông chủ động lui binh để bảo toàn lực lượng, kiên nhẫn chờ giặc mỏi mệt rồi bất ngờ giáng những đòn phản công sấm sét tại Chương Dương, Hàm Tử, Tây Kết, quét sạch quân thù ra khỏi bờ cõi.
Đến năm 1287, khi nhà Nguyên điên cuồng điều binh khiển tướng sang phục hận lần thứ ba, Trần Quốc Tuấn một lần nữa chứng minh đỉnh cao của nghệ thuật quân sự lấy yếu chống mạnh. Nhận thấy dòng sông Bạch Đằng là địa thế hiểm yếu, ông đã khéo léo tái hiện lại trận địa cọc gỗ huyền thoại của tiền nhân. Hàng ngàn thân cây vạt nhọn, bịt sắt được cắm xuống lòng sông, giấu mình dưới màn nước thủy triều. Vào ngày quyết chiến năm 1288, vị chủ tướng mưu lược dụ đoàn thuyền chiến đồ sộ của giặc lọt sâu vào trận địa mai phục. Khi triều dâng rút nhanh, những chiến hạm khổng lồ của quân Nguyên bị bãi cọc đâm toạc, lật úp và tan tành trong lửa đạn, danh tướng Ô Mã Nhi bị bắt sống tại trận. Chiến thắng oanh liệt trên sông Bạch Đằng đã chôn vùi vĩnh viễn tham vọng viễn chinh phương Nam của đế chế Nguyên - Mông cai trị khắp Á - Âu.
Bên cạnh tư duy của một vị tướng trăm trận trăm thắng, Trần Hưng Đạo còn là một nhà hiền triết có tư tưởng chính trị vượt thời gian. Vào năm 1300, khi nằm trên giường bệnh hấp hối, trước câu hỏi của vua Trần Anh Tông về kế sách giữ nước lâu dài, ông không bàn đến binh đao hay thành cao hào sâu, mà trầm ngâm đúc kết một chân lý: "Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc, đó là thượng sách giữ nước vậy". Ông hiểu rằng, thành trì vững chắc nhất của một quốc gia không xây bằng gạch đá, mà được xây bằng lòng dân.
Mùa thu năm ấy, vĩ nhân khép mắt xuôi tay tại vương phủ Vạn Kiếp. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn cho toàn thể giang sơn. Biến lòng biết ơn thành tín ngưỡng, nhân dân đã tôn kính gọi ông là Đức Thánh Trần, lập đền thờ phụng ông ở khắp mọi miền đất nước. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, nhưng câu chuyện về cuộc đời trọn vẹn nghĩa tình, tài năng xuất chúng và nhân cách cao cả của Trần Hưng Đạo vẫn mãi là ngọn đuốc sáng, soi rọi vào tâm thức của các thế hệ người Việt về bài học yêu nước và lòng tự tôn dân tộc.
