Câu chuyện những con người “thổi lửa” Gang thép Thái Nguyên

Khi công trường Khu Gang thép Thái Nguyên được mở ra cuối những năm 1950, nơi đây không chỉ đón nhận máy móc, thiết bị từ Liên Xô, mà còn đón những con người mang theo ước mơ xây dựng một nền công nghiệp thép của riêng Việt Nam.

* Thế hệ đặt nền móng – những người đi từ con số không

Họ là những chàng trai, cô gái vừa rời ghế nhà trường, có người là bộ đội xuất ngũ, có người là nông dân lần đầu rời ruộng đồng. Kiến thức luyện kim khi ấy gần như trắng tay.

Ban ngày họ đào móng, dựng xưởng; ban đêm học lý thuyết dưới ánh đèn dầu. Nhiều người vừa học chữ Nga, vừa học cách vận hành lò cao, máy cán. Có người kể lại:

“Chúng tôi học nghề bằng cả mồ hôi và niềm tin rằng Việt Nam rồi sẽ có thép của mình.”

Ngày 29/11/1963, khi mẻ gang đầu tiên ra lò, nhiều công nhân đã bật khóc. Không phải vì mệt, mà vì lần đầu tiên họ thấy thành quả của trí tuệ và bàn tay người Việt.

* Thế hệ “tay búa – tay súng” trong chiến tranh

Những năm chiến tranh phá hoại, công nhân Gang thép Thái Nguyên sống trong hai ca làm việc:

· Ca sản xuất

· Ca chiến đấu và phòng không

Có người vừa rời hầm trú ẩn, chưa kịp phủi bụi bom đã quay lại lò cao. Có tổ sản xuất bị bom đánh trúng, đồng đội hy sinh, nhưng dây chuyền không được phép dừng lâu.

Nhiều nữ công nhân thay chồng ra mặt trận, đứng bên lò nung đỏ lửa suốt đêm. Thép làm ra khi ấy không chỉ là vật liệu xây dựng, mà là hậu phương bằng thép cho tiền tuyến.

* Thế hệ bền bỉ thời bao cấp

Sau chiến tranh, đất nước nghèo, thiếu thốn trăm bề. Công nhân Gang thép Thái Nguyên quen với:

· Ăn cơm độn

· Lương thấp

· Thiết bị cũ kỹ, hay hỏng hóc

Nhưng họ vẫn bám nhà máy. Bởi với nhiều người, Gang thép không chỉ là nơi làm việc, mà là cuộc đời. Có những gia đình ba thế hệ cùng làm trong một nhà máy, con nối nghiệp cha, cháu tiếp bước ông.

* Thế hệ đổi mới – học cách đứng vững trong cơ chế thị trường

Khi cơ chế thị trường mở ra, những người thợ thép phải học lại cách làm ăn, cách tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm. Không ít người buộc phải rời nhà máy, nhưng cũng có những người chọn ở lại, chấp nhận áp lực để giữ thương hiệu Thép Thái Nguyên.

Họ học thêm quản trị, công nghệ mới, tin học – những thứ trước đây chưa từng nghĩ tới.

* Thế hệ hôm nay – giữ lửa giữa nhiều thử thách

Ngày nay, người lao động TISCO đối mặt với không ít khó khăn: thị trường cạnh tranh khốc liệt, dự án dang dở, áp lực tái cơ cấu. Nhưng trong các phân xưởng, lò luyện vẫn đỏ lửa, bởi con người Gang thép chưa bao giờ quen bỏ cuộc.

Một công nhân trẻ từng nói:

“Chúng tôi không chỉ làm thép, chúng tôi đang giữ lại một phần lịch sử.”

* Sợi chỉ đỏ xuyên suốt

Qua hơn 60 năm, điều không thay đổi ở Gang thép Thái Nguyên không chỉ là nhà máy, mà là con người:

· Dám đi đầu khi chưa có tiền lệ

· Kiên cường trong chiến tranh

· Nhẫn nại trong hòa bình

· Bền bỉ trước thử thách đổi mới

Lịch sử TISCO được viết nên từ mồ hôi, trí tuệ và lòng trung thành của những con người thầm lặng – những người đã và đang ngày đêm “thổi lửa” cho ngành thép Việt Nam.