Câu chuyện: Những người giữ bóng đêm ở Mù U
Năm 1961, chiến tranh leo thang khắp miền Nam. Ở vùng đất ven biển Mù U, gió biển thổi rát da, cát trắng pha mùi rừng mắm rừng đước, một nhóm thanh niên âm thầm tụ họp trong căn nhà lá giữa rừng ngập mặn. Họ không mặc quân phục, không cờ hiệu — chỉ có ý chí bảo vệ cách mạng và một quyết tâm duy nhất: giữ bí mật cho Tỉnh ủy Trà Vinh.
Người đứng đầu nhóm là ông Hồ Nam, dân trong vùng gọi thân mật là Năm Đạt. Bên cạnh ông là những đồng chí như Năm Ruộng, Bảy Minh, Hai Ấn, Tư Trắng, Tư Ốm… Mỗi người một nghề: người đi biển, người làm rừng, người thợ máy — nhưng tất cả đều có chung đôi mắt sáng trong đêm.
Họ lập ra Ban An ninh tỉnh Trà Vinh, với căn cứ đầu tiên tại ấp Mù U, giữa rừng đước Đông Hải. Công việc của họ không chỉ là chống địch, mà là giữ an toàn cho mạng lưới cán bộ, phát hiện nội gián, bảo vệ thông tin và con người của cách mạng.
Những ngày đầu, họ sống trong thiếu thốn. Đêm đêm, khi sóng vỗ vào gốc đước, cả đội ngồi trong căn chòi nhỏ, thắp đèn dầu bằng mỡ cá, vừa canh gác vừa sao chép tài liệu. Một tờ chỉ thị gửi về tỉnh được gấp lại, cho vào ống tre, chôn sâu dưới cát — sáng sớm hôm sau, giao lại cho người liên lạc bằng thuyền.
“Chúng ta làm việc trong bóng tối, để nhân dân được sống trong ánh sáng.” – Năm Đạt nói, giọng trầm mà dứt khoát.
Một đêm mưa lớn, tin báo khẩn:
Tên Hiển Cảnh sát – một tay ác ôn khét tiếng ở Ngũ Lạc – đang dò xét khu căn cứ. Lực lượng Ban An ninh tổ chức trận phục kích chớp nhoáng. Trong làn đạn nổ, Hiển bị tiêu diệt, và căn cứ Mù U được giữ vững. Tin lan nhanh khắp vùng, dân làng thở phào: “Đêm nay biển lặng rồi.”
Nhưng chiến tranh không ngừng nghỉ. Năm 1963, đồng chí Nguyễn Văn Điều – người lính trẻ mới 22 tuổi, thuộc Đội trinh sát vũ trang – nhận nhiệm vụ bảo vệ một cán bộ Tỉnh ủy trong chuyến di chuyển qua vùng ven thị xã Trà Vinh.
Trận đó, địch phục kích bất ngờ. Anh Điều lấy thân mình che cho đồng chí Bảy Tâm thoát ra khỏi vòng vây. Anh ngã xuống bên rặng dừa nước, tay vẫn nắm chặt khẩu súng. Dân trong vùng sau này gọi chỗ ấy là “Bưng An ninh” – nơi người giữ bí mật đã nằm lại.
Công việc của Ban An ninh không chỉ có chiến đấu, mà còn đấu trí.
Có lần, địch tung gián điệp cài vào nội bộ. Chúng trá hình làm thương lái mua cá, gạo, tìm cách dò hỏi.
Bảy Minh – người phụ trách văn phòng Ban – giả vờ mời chúng vào nhà uống nước, âm thầm ra hiệu cho tổ trinh sát vây bắt.
Trong lúc tra hỏi, tên gián điệp lộ ra danh sách những kẻ phản bội trong vùng. Nhờ đó, nhiều mạng lưới nội gián bị bóc gỡ, bảo vệ an toàn cho phong trào cách mạng toàn tỉnh.
Từ Mù U, Ban An ninh dần phát triển, đi khắp nơi: Long Hữu, Hùng Hòa, Huyền Hội, Nhị Long…
Họ không có doanh trại kiên cố, chỉ có niềm tin và lời thề giữ bí mật đến cùng.
Dân làng thương họ như người thân: khi có đợt càn quét, bà con giấu các đồng chí dưới hầm bí mật, chia từng củ khoai, bát cháo, rồi đêm đến lại đốt đuốc soi đường cho họ đi tiếp.
Sau ngày thống nhất đất nước, căn cứ Mù U xưa được phục dựng. Nơi ấy giờ là Di tích Ban An ninh tỉnh Trà Vinh, có bia đá khắc tên những người đã từng sống, chiến đấu, và hy sinh nơi đây.
Người dân Đông Hải mỗi khi đi ngang đều dừng lại cúi đầu, lặng nghe tiếng sóng biển — như tiếng thì thầm của quá khứ vọng về:
“Có những người từng sống giữa bóng đêm để giữ lấy bình minh hôm nay.”
🌿 Câu chuyện của Ban An ninh tỉnh Trà Vinh là câu chuyện của lòng trung kiên, của những con người không tên tuổi đã chọn con đường thầm lặng mà rực rỡ — để bảo vệ niềm tin, bảo vệ quê hương và Tổ quốc.
