Câu chuyện Những người lính Sư đoàn 325 – Giữ Thành cổ bằng ý chí và lòng quả cảm

Trong lịch sử chiến tranh cách mạng Việt Nam, Sư đoàn 325 là đơn vị đã đi qua nhiều chiến trường ác liệt, từ Trị - Thiên đến Tây Nguyên, từ biên giới đến ngày toàn thắng mùa Xuân năm 1975. Nhưng có lẽ, ký ức sâu đậm nhất đối với nhiều cựu chiến binh của sư đoàn vẫn là mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi họ bước vào cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị – nơi mỗi mét vuông đất đều được giữ bằng máu và tuổi xuân của người lính.

Tháng 8/1972, khi cuộc chiến tại Thành cổ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, Bộ Tư lệnh Mặt trận B5 giao cho Sư đoàn 325 đảm nhiệm vai trò chỉ huy lực lượng phòng thủ Thành cổ và trực tiếp tổ chức các đơn vị chiến đấu giữ vững trận địa trước những đợt tiến công liên tiếp của đối phương. Đây là thời điểm chiến sự diễn ra với cường độ đặc biệt ác liệt, khi bom đạn được trút xuống gần như suốt ngày đêm.

Những người lính của Sư đoàn 325 khi ấy phần lớn chỉ mới mười tám, đôi mươi. Có người vừa rời giảng đường, có người tạm biệt cánh đồng quê, mang theo ba lô, khẩu súng và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước thống nhất. Họ bước vào Thành cổ với một mệnh lệnh giản dị nhưng thiêng liêng: giữ vững trận địa, dù phải đánh đổi bằng chính cuộc sống của mình.

Mỗi ngày ở Thành cổ là một cuộc chiến giành giật từng mét đất. Không quân và pháo binh đối phương liên tục đánh phá với mật độ dày đặc. Công sự vừa đào xong đã bị san phẳng, giao thông hào ngập nước và đất đá. Nhưng sau mỗi đợt bom, những người lính lại lặng lẽ đào lại hầm, gia cố trận địa và chuẩn bị cho những đợt tiến công tiếp theo.

Đặc biệt, Trung đoàn 95 của Sư đoàn 325 là một trong những đơn vị chiến đấu từ rất sớm tại Thành cổ. Các cán bộ, chiến sĩ của trung đoàn nhiều lần phải phản kích ở cự ly gần, giữ từng góc thành, từng bức tường đổ nát và từng đoạn chiến hào. Có thời điểm, quân số hao hụt rất lớn, nhưng những người còn lại vẫn tiếp tục chiến đấu đến cùng, không để trận địa bị bỏ trống.

Điều còn đọng lại trong ký ức các cựu chiến binh không chỉ là tiếng bom hay khói lửa, mà là tình đồng đội. Một bi đông nước được chuyền tay nhau, một nắm cơm vắt chia đôi, một thương binh được cáng vượt sông Thạch Hãn trong đêm. Có những người vừa đưa đồng đội ra bến vượt đã quay trở lại chiến hào và không bao giờ trở về nữa.

Chiến tranh đã lấy đi biết bao tuổi hai mươi của Sư đoàn 325. Nhiều người mãi mãi nằm lại dưới lòng Thành cổ, nhiều người hòa mình vào dòng Thạch Hãn, nhiều người đến hôm nay vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ. Nhưng sự hy sinh ấy đã góp phần giữ vững thế trận chiến lược trong suốt 81 ngày đêm, tạo điều kiện quan trọng cho thắng lợi trên mặt trận quân sự và ngoại giao sau này.

Sau chiến tranh, những cựu chiến binh Sư đoàn 325 vẫn đều đặn trở về Quảng Trị. Họ tìm đến Thành cổ, đứng lặng trước Đài tưởng niệm, thả những đóa hoa xuống dòng Thạch Hãn và gọi tên những người đồng đội đã mãi mãi dừng lại ở tuổi thanh xuân. Với họ, Quảng Trị không chỉ là chiến trường cũ mà còn là nơi gửi lại một phần cuộc đời.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, màu xanh đã phủ kín những bức tường Thành cổ. Tiếng bom năm xưa đã nhường chỗ cho tiếng chuông tưởng niệm và bước chân của những đoàn người về nguồn. Nhưng hình ảnh những người lính Sư đoàn 325 vẫn còn nguyên trong ký ức của lịch sử – những chàng trai đã lấy ý chí để vượt lên bom đạn, lấy lòng quả cảm để giữ từng tấc đất và lấy chính tuổi xuân của mình để viết nên bản hùng ca bất tử của mùa hè năm 1972.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về những người lính Sư đoàn 325 không chỉ là bài học về lòng yêu nước, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Mỗi thành quả của đất nước hôm nay đều được xây đắp từ sự hy sinh của những người lính đã ngã xuống tại Thành cổ Quảng Trị – những con người bình dị nhưng đã làm nên lịch sử.