Câu chuyện nơi dãy núi biên cương
Có những con người đã gửi cả tuổi hai mươi của mình vào những dãy núi biên cương, nơi tiếng súng thay cho lời chào buổi sớm, nơi từng tấc đất được giữ bằng mồ hôi, máu và cả tuổi xuân. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tác là một trong những người như thế.
Năm 1979, khi cuộc Chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ vào ngày 17/2, chàng thanh niên Nguyễn Văn Tác khi ấy vừa ngoài đôi mươi đã viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Trong balô của người lính trẻ ngày ấy không có gì nhiều—vài bộ quân phục, cuốn sổ nhỏ và lá thư mẹ dặn phải giữ mình nơi chiến trận. Nhưng trong tim ông là lời thề giản dị: “Còn người, còn đất.”
Ông cùng đơn vị hành quân lên tuyến đầu thuộc Quân khu 2, nơi những điểm cao đá tai mèo ở vùng biên luôn chìm trong khói súng. Những ngày đầu chiến đấu, ông chứng kiến sự khốc liệt mà cả đời không thể quên: pháo địch dội xuống liên tục, núi đá rung chuyển, đất trời đỏ rực trong tiếng nổ. Có những đồng đội vừa ngồi ăn vội nắm cơm, phút sau đã lao vào trận địa.
Ông từng kể, có một đêm mưa lạnh trên cao điểm, đơn vị nhận lệnh giữ chốt bằng mọi giá. Đạn pháo nổ sát chiến hào, đất đá vùi lấp cả giao thông hào. Khi một đồng đội bị thương nặng giữa làn đạn, Nguyễn Văn Tác không chần chừ, bò qua từng mét đất đá, kéo đồng đội trở về tuyến sau. Trên vai ông lúc ấy không chỉ là một người đồng đội, mà là lời hứa của những người lính: không bỏ ai lại phía sau.
Những năm sau đó, cuộc chiến ở biên giới phía Bắc vẫn kéo dài với nhiều trận giao tranh ác liệt, đặc biệt ở các mặt trận thuộc vùng Vị Xuyên và tuyến biên giới Quân khu 2. Ông Tác cùng đồng đội bám trụ qua những mùa đông buốt giá, những mùa mưa đá núi lở, để giữ từng cao điểm, từng đường biên thiêng liêng của Tổ quốc. Cuộc chiến không chỉ diễn ra trong tháng 2–3 năm 1979 mà còn kéo dài nhiều năm sau đó, đến cuối thập niên 1980.
Ngày trở về, trên ngực người lính Nguyễn Văn Tác là những tấm huân, huy chương, nhưng điều ông trân quý nhất không phải là phần thưởng, mà là việc mình đã trở về thay cho những đồng đội mãi nằm lại nơi biên cương.
Giờ đây, mái tóc đã bạc, mỗi lần nhắc về những năm tháng chiến tranh, giọng ông vẫn trầm xuống:
“Chúng tôi đã đi qua chiến tranh để con cháu hôm nay được sống trong hòa bình. Chỉ mong thế hệ sau hiểu rằng độc lập chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.”
Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Tác không chỉ là ký ức của một người lính, mà còn là một phần ký ức của dân tộc—những năm tháng bi tráng, nơi lòng yêu nước được viết bằng máu, bằng tuổi xuân và bằng sự hy sinh thầm lặng.
