Câu chuyện ở Lạng Sơn – “Cô gái Bản Khiếu và chiếc kèn gọi bạn”
Những năm 1949–1950, khi chiến sự ác liệt lan khắp vùng biên viễn Lạng Sơn, tại Bản Khiếu thuộc huyện Tràng Định, có một cô gái dân tộc Tày tên Hoàng Thị Lý, mới 16 tuổi nhưng đã làm nhiệm vụ trinh sát – dẫn đường cho du kích địa phương.
Lý nổi tiếng khắp vùng vì tiếng kèn lá của cô. Chỉ cần thổi một hồi, du kích biết hướng đi; thổi hai hồi, nghĩa là có giặc; thổi ba hồi – báo hiệu phải tản nhanh.
Giặc Pháp gọi cô bằng cái tên “Con chim rừng Khiếu” vì không sao bắt được cô. Cô thành thạo từng con suối, lối mòn, từng bụi cây trên đồi. Có ngày cô dẫn cán bộ hành quân 20km xuyên rừng, băng qua suối cạn, vượt qua bãi đá tai mèo sắc lẻm.
Một lần, địch mở trận càn lớn vào Bản Khiếu, chúng bao vây ba mặt. Cán bộ đang họp trong hang Nà Phia, chỉ còn con đường độc đạo dẫn ra suối Khuổi Áng. Nếu không rút kịp thì toàn đội sẽ bị bắt.
Lý chạy về hang, thổi kèn ra tín hiệu, rồi dẫn đường cho cả nhóm vượt rừng trong đêm. Đường trơn, trời lạnh buốt, mưa như trút từ núi xuống. Nhiều người trượt ngã nhưng Lý vẫn đi đầu, tay dắt một cán bộ bị thương.
Đến bờ suối, nước dâng cao gần ngang ngực. Nhưng cô vẫn lội xuống trước, chân dò đá, tay ghì cành cây làm mốc. Cả đoàn đi qua được, chỉ mình cô bị nước xô trượt, suýt bị cuốn đi. Đồng đội kéo được cô lên, nhưng đôi chân tím tái, run bần bật.
Đêm ấy, địch lục soát hang Nà Phia nhưng chẳng còn ai.
Nhờ sự dẫn đường của cô bé 16 tuổi.
Sau này, khi hỏi sao không sợ giặc, cô chỉ nói:
“Sợ thì rừng với suối nó không thương mình nữa.”
Lý hy sinh trong một chuyến dẫn đường năm 1951. Chiếc kèn lá của cô được giữ lại trong nhà truyền thống của xã – như tiếng gọi của một thời hoa lửa giữa đại ngàn.
