câu chuyện số 18
Bối cảnh hình thành phong trào kháng Pháp
Trong thời kỳ thực dân Pháp xâm lược Nam Kỳ (cuối thế kỷ XIX – 1945), vùng đất nay là xã Ngũ Lạc khi đó gồm nhiều làng Khmer và Kinh sinh sống xen kẽ, chịu ảnh hưởng mạnh bởi các phong trào yêu nước:
Phong trào Trương Định (1860s): vùng Trà Vinh – Sóc Trăng là nơi ông vận động nghĩa quân; dù không có tài liệu ghi Ngũ Lạc trực tiếp tham gia, nhưng nhiều thanh niên trong vùng theo phong trào.
Năm 1885–1910: phong trào yêu nước của các sĩ phu Nam Bộ lan đến Trà Vinh; nhiều hương chức, sư sãi Khmer ủng hộ chống sưu thuế, chống tập trung ruộng đất.
Đầu thế kỷ XX: sự áp bức của Pháp về thuế, ruộng đất, bắt phu – khiến phong trào chống Pháp âm thầm lan trong các làng vùng Ngũ Lạc.
