câu chuyện số 2
Xã Ngũ Lạc đấu tranh chống lấn chiếm đóng đồn, tiến lên cùng cả nước giành thắng lợi cuối cùng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1951 - 1954)
Từ ngày 10 đến ngày 20/7/1954, lực lượng vũ trang tỉnh, liên tiếp tấn công vào tề xã Ngũ Lạc và một số đồn bót ở Đôn Châu, huyện Trà Cú. Nhân thời cơ đó, quân, dân xã Ngũ Lạc tiếp tục đuổi chạy đồn Mé Láng, Cây Xoài, Cây Da, Lạc Hòa và giải phóng thêm 8 ấp: Mé Láng, Cây Xoài, Rọ Say, Chậy Xô, Ông Cui, Lạc Hòa, Nô Điển. Địch ở tại xã chỉ còn 4 đồn tại Chùa Lớn, Lạc Sơn và Lạc Thạnh.
Trên đà thắng lợi, nội bộ và Nhân dân rất phấn khởi, ta tiếp tục phát động phong trào du kích chiến tranh, xây dựng ấp chiến đấu giữ ấp giải phóng. Thời gian này, Văn phòng Cấp ủy, Ủy ban, xã đội Ngũ Lạc đóng ở Sóc Ớt và Đường Liếu.
Tính chung cao trào tiến công vào quân Pháp lấn chiếm đóng đồn (1946-1954) quân dân toàn huyện tiêu diệt, bức hàng, bức rút gần 100 bót trong đó xã Ngũ Lạc bức rút 7 đồn, giải phóng 12/17 ấp của xã.
Ngày 7/5/1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của Pháp bị thất thủ. Bí thư Chi bộ Mai Hữu Phước lãnh đạo quân dân trong xã chuẩn bị đợt tấn công cùng quân dân trong huyện quét sạch đồn bót địch thì Hiệp định Genève (Giơ- ne- vơ) (20/7/1954) về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết. Cuộc kháng chiến 09 năm chống thực dân Pháp đầy hy sinh gian khổ của Nhân dân Việt Nam kết thúc thắng lợi vẻ vang.
Tóm lại, trong 09 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, địch luôn chia rẽ hai dân tộc Kinh - Khmer để trị, đóng đồn bót dày đặc trên địa bàn xã, gây cho ta rất nhiều khó khăn. Về ta, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Huyện ủy, Chi bộ luôn quan tâm đến củng cố để phát triển nên lập được nhiều thành tích, nhất là đã xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong xã, tổ chức tước súng địch trang bị cho ta trong thời kỳ lực lượng vũ trang còn non trẻ. Tạo điều kiện và phục vụ cho lực lượng chủ lực đánh tiêu diệt một tiểu đoàn viễn chinh Pháp trong chiến trận La Bang vang dội cả khu vực. Tiến hành tạm cấp, tạm giao ruộng đất cho nông dân, có nhiều tác dụng quan trọng, đã tạo ra thế và lực của ta ở địa phương. Những thắng lợi trên đã góp phần cùng quân dân cả nước đánh bại thực dân Pháp xâm lược.
Trong 09 năm cuộc kháng chiến chống Pháp, Chi bộ và Nhân dân xã Ngũ Lạc có sự đóng góp rất lớn về người và của, biết bao đồng bào, đồng chí đã hiến dâng xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Máu đào của liệt sĩ đã tô thắm lá cờ Cách mạng thêm tỏa sáng, truyền thống đấu tranh Cách mạng của xã Đảng bộ và Nhân dân Ngũ Lạc đã động viên, thôi thúc mọi người tiến lên giành thắng lợi trọn vẹn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kế tiếp.



