câu chuyện số 49
Trận giải phóng huyện Cầu Ngang – mốc son chói lọi trong lịch sử cách mạng Trà Vinh
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, huyện Cầu Ngang là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng của tỉnh Trà Vinh. Đây vừa là vùng đông dân cư, vừa là nơi địch ra sức xây dựng hệ thống kìm kẹp, đồn bốt, nhằm đàn áp phong trào cách mạng và kiểm soát các tuyến giao thông huyết mạch.
Trước yêu cầu cấp bách của tình hình chiến trường, cùng với khí thế tiến công và nổi dậy mạnh mẽ của quân và dân toàn miền Nam trong mùa Xuân năm 1975, Đảng bộ, lực lượng vũ trang và Nhân dân huyện Cầu Ngang đã đồng loạt đứng lên, mở trận tiến công giải phóng huyện Cầu Ngang, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của tỉnh Trà Vinh và cả nước.
Bối cảnh và công tác chuẩn bị
Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, khi chính quyền Sài Gòn liên tiếp thất bại trên các mặt trận lớn, tinh thần binh lính ngụy ở Cầu Ngang hoang mang, dao động. Nắm bắt thời cơ “ngàn năm có một”, Huyện ủy Cầu Ngang đã khẩn trương chỉ đạo lực lượng vũ trang địa phương, du kích các xã phối hợp với bộ đội chủ lực của tỉnh chuẩn bị phương án tiến công và nổi dậy giành chính quyền.
Nhân dân trong huyện tích cực tham gia đào hầm, dẫn đường, tiếp tế lương thực, bảo vệ lực lượng cách mạng, tạo nên thế trận lòng dân vững chắc, là chỗ dựa quan trọng cho trận đánh quyết định.
Diễn biến trận giải phóng
Khi lệnh tổng tiến công được phát ra, các mũi tiến công của ta đồng loạt đánh vào các cơ quan đầu não của địch tại quận lỵ Cầu Ngang, các đồn bốt, trụ sở ngụy quyền, bót cảnh sát và lực lượng bảo an.
Du kích các xã nhanh chóng bao vây, kêu gọi binh lính địch buông súng đầu hàng, đồng thời cắt đứt các tuyến đường tiếp viện. Trước khí thế áp đảo của lực lượng cách mạng và sự nổi dậy mạnh mẽ của Nhân dân, nhiều đơn vị địch tan rã, tháo chạy hoặc giao nộp vũ khí.
Chỉ trong thời gian ngắn, ta đã hoàn toàn làm chủ quận lỵ Cầu Ngang, xóa bỏ bộ máy ngụy quyền, giành chính quyền về tay Nhân dân.
Sự nổi dậy của Nhân dân
Ngay sau khi quận lỵ được giải phóng, Nhân dân các xã trong huyện đồng loạt nổi dậy:
Phá bỏ các trụ sở kìm kẹp của địch
Treo cờ cách mạng
Thành lập chính quyền cách mạng lâm thời
Giữ gìn an ninh, trật tự địa phương
Không khí phấn khởi, tin tưởng lan tỏa khắp các phum sóc, ấp, khóm. Huyện Cầu Ngang chính thức được giải phóng, hòa vào dòng thác cách mạng của cả miền Nam.
Ý nghĩa lịch sử
Trận giải phóng huyện Cầu Ngang có ý nghĩa to lớn:
Giải phóng hoàn toàn địa bàn huyện, đưa Nhân dân làm chủ quê hương
Đập tan hệ thống kìm kẹp, đàn áp của chính quyền Sài Gòn
Góp phần quan trọng vào thắng lợi giải phóng tỉnh Trà Vinh
Đóng góp vào đại thắng mùa Xuân năm 1975, thống nhất đất nước
Giá trị truyền thống
Chiến thắng Cầu Ngang là kết tinh của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và sự hy sinh to lớn của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân trong huyện. Đó là niềm tự hào sâu sắc của Đảng bộ và Nhân dân Cầu Ngang, đồng thời là bài học sinh động giáo dục thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm giữ gìn, xây dựng và phát triển quê hương giàu đẹp.
