câu chuyện số 54
Giải phóng huyện Duyên Hải – trang sử hào hùng của quân và dân vùng biển Trà Vinh
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, huyện Duyên Hải là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng của tỉnh Trà Vinh. Với hệ thống sông rạch chằng chịt, vùng biển rộng lớn và đông đồng bào Khmer sinh sống, nơi đây vừa là hậu phương vững chắc của cách mạng, vừa là địa bàn địch ra sức kìm kẹp, đàn áp nhằm kiểm soát tuyến ven biển.
Trước khí thế tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, quân và dân huyện Duyên Hải đã nắm bắt thời cơ lịch sử, đồng loạt đứng lên tiến công, nổi dậy giải phóng huyện, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của tỉnh Trà Vinh và cả nước.
Bối cảnh và công tác chuẩn bị
Những ngày cuối tháng 4 năm 1975, trước sự sụp đổ liên tiếp của chính quyền Sài Gòn trên các chiến trường lớn, tinh thần binh lính ngụy tại Duyên Hải hoang mang, rệu rã. Huyện ủy Duyên Hải đã kịp thời quán triệt chủ trương của Tỉnh ủy, chỉ đạo lực lượng vũ trang địa phương, du kích các xã khẩn trương chuẩn bị phương án tiến công và nổi dậy giành chính quyền.
Nhân dân trong huyện tích cực đào hầm, che giấu lực lượng, dẫn đường, tiếp tế lương thực, thuốc men, tạo nên thế trận lòng dân vững chắc, sẵn sàng cho trận đánh quyết định.
Diễn biến giải phóng
Khi thời cơ đến, các mũi tiến công của ta đồng loạt đánh vào các cơ quan đầu não của địch tại quận lỵ Duyên Hải, các đồn bốt, bót cảnh sát, trụ sở ngụy quyền và lực lượng bảo an.
Du kích các xã phối hợp chặt chẽ với quần chúng Nhân dân bao vây, kêu gọi binh lính địch buông súng đầu hàng, đồng thời cắt đứt các tuyến đường tiếp viện. Trước khí thế áp đảo của lực lượng cách mạng và sự nổi dậy mạnh mẽ của Nhân dân, nhiều đơn vị địch tan rã, tháo chạy hoặc giao nộp vũ khí.
Chỉ trong thời gian ngắn, ta hoàn toàn làm chủ quận lỵ Duyên Hải, xóa bỏ bộ máy chính quyền Sài Gòn, giành chính quyền về tay Nhân dân.
Nhân dân nổi dậy làm chủ
Ngay sau khi quận lỵ được giải phóng, Nhân dân các xã trong huyện đồng loạt nổi dậy:
Treo cờ cách mạng
Phá bỏ hệ thống kìm kẹp của địch
Thành lập chính quyền cách mạng lâm thời
Giữ gìn an ninh, trật tự địa phương
Không khí phấn khởi lan tỏa khắp vùng biển, phum sóc, ấp, khóm của huyện Duyên Hải. Huyện Duyên Hải chính thức được giải phóng, hòa vào dòng thác cách mạng của cả miền Nam.
Ý nghĩa lịch sử
Sự kiện giải phóng huyện Duyên Hải có ý nghĩa to lớn:
Giải phóng hoàn toàn địa bàn huyện, đưa Nhân dân làm chủ quê hương
Đập tan ách kìm kẹp của chính quyền Sài Gòn ở vùng ven biển Trà Vinh
Củng cố vùng giải phóng, tạo điều kiện thuận lợi cho tỉnh Trà Vinh hoàn toàn giải phóng
Góp phần vào đại thắng mùa Xuân năm 1975, thống nhất đất nước
Giá trị truyền thống còn mãi
Chiến thắng Duyên Hải là kết tinh của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết quân – dân và sự hy sinh to lớn của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân. Đó là niềm tự hào sâu sắc của Đảng bộ và Nhân dân huyện Duyên Hải, đồng thời là bài học sinh động giáo dục thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm giữ gìn, xây dựng và phát triển quê hương vùng biển ngày càng giàu đẹp, văn minh.
