câu chuyện số 56
Sự kiện giải phóng ấp Rọ Say, xã Ngũ Lạc – dấu son trong phong trào cách mạng địa phương
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ấp Rọ Say, xã Ngũ Lạc (huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh) là địa bàn có vị trí quan trọng, nơi địch ra sức xây dựng hệ thống kìm kẹp nhằm khống chế Nhân dân và ngăn chặn phong trào cách mạng. Trước tình hình đó, quân và dân xã Ngũ Lạc đã kiên cường bám đất, bám dân, chuẩn bị lực lượng, chờ thời cơ vùng lên giải phóng quê hương.
Bối cảnh và công tác chuẩn bị
Do nằm trong khu vực đông đồng bào Khmer sinh sống, có hệ thống kênh rạch chằng chịt, ấp Rọ Say vừa thuận lợi cho hoạt động cách mạng, vừa là mục tiêu đàn áp gắt gao của địch. Chúng lập chốt gác, tổ chức tuần tra thường xuyên, dùng tay sai kìm kẹp Nhân dân.
Trước yêu cầu phá thế kìm kẹp, cấp ủy và lực lượng vũ trang địa phương đã xây dựng kế hoạch giải phóng ấp Rọ Say, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh vũ trang với nổi dậy của quần chúng Nhân dân.
Nhân dân trong ấp tích cực đào hầm, che giấu cán bộ, tiếp tế lương thực, dẫn đường cho lực lượng du kích, thể hiện tinh thần “toàn dân tham gia kháng chiến”.
Diễn biến sự kiện giải phóng
Vào thời điểm đã định, lợi dụng đêm tối và địa hình quen thuộc, các tổ du kích xã Ngũ Lạc bất ngờ tiến công các chốt gác, điểm đóng quân của địch tại ấp Rọ Say. Các mũi tiến công phối hợp nhịp nhàng, nhanh chóng chia cắt đội hình, cắt đường tiếp viện của địch.
Bị đánh bất ngờ, tinh thần địch hoang mang, nhiều tên bỏ chạy hoặc buông súng đầu hàng. Trước khí thế tiến công mạnh mẽ của lực lượng cách mạng và sự nổi dậy của Nhân dân, hệ thống kìm kẹp của địch tại ấp Rọ Say nhanh chóng tan rã.
Sau thời gian ngắn chiến đấu, ta hoàn toàn làm chủ ấp Rọ Say, giành lại quyền làm chủ cho Nhân dân.
Nhân dân nổi dậy làm chủ
Ngay sau khi ấp được giải phóng, Nhân dân Rọ Say đồng loạt:
Phá bỏ các trụ sở kìm kẹp của địch
Treo cờ cách mạng
Bảo vệ tài sản, ruộng vườn
Tham gia giữ gìn an ninh, trật tự địa phương
Không khí phấn khởi lan tỏa khắp phum sóc, thể hiện niềm tin sắt son của Nhân dân vào Đảng và cách mạng.
Ý nghĩa lịch sử
Sự kiện giải phóng ấp Rọ Say có ý nghĩa to lớn:
Xóa bỏ ách kìm kẹp của địch trên địa bàn ấp
Mở rộng vùng giải phóng của xã Ngũ Lạc
Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng ở các ấp lân cận
Góp phần vào thắng lợi chung của xã Ngũ Lạc và huyện Duyên Hải
Giá trị truyền thống còn mãi
Chiến thắng ấp Rọ Say là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc, đặc biệt là tinh thần cách mạng kiên cường của đồng bào Khmer xã Ngũ Lạc. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, cần được trân trọng, gìn giữ và truyền lại cho các thế hệ mai sau như một bài học quý giá về lòng yêu nước và ý chí đấu tranh bất khuất.
