Câu chuyện tham gia kháng chiến chống Pháp của ông Nguyễn Văn Tự
Tôi tên là Nguyễn Văn Tự, sinh ra và lớn lên ở xã Vân Bán. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, tôi mới mười tám tuổi, còn rất trẻ, nhưng trong lòng đã sớm nung nấu quyết tâm theo cách mạng, đánh đuổi giặc ngoại xâm để quê hương được yên bình.
Những năm ấy, làng quê Vân Bán nghèo lắm. Giặc Pháp thường xuyên càn quét, bắt bớ, đốt nhà, cướp lương thực của dân. Chứng kiến cảnh bà con mình sống trong sợ hãi, tôi không thể ngồi yên. Tôi xin tham gia đội du kích xã, nhận nhiệm vụ canh gác, đưa đón cán bộ và bảo vệ cơ sở cách mạng. Ban ngày tôi giả làm người đi làm đồng, tối đến lại cùng anh em đào hầm bí mật, cất giấu vũ khí, luyện tập chiến đấu. Có những đêm mưa lạnh, chúng tôi nằm im trong hầm hàng giờ liền, nghe tiếng giày đinh của địch đi ngay trên đầu. Tim đập mạnh đến nghẹt thở, nhưng không ai dám nhúc nhích, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến cả làng gặp nguy hiểm. Tôi nhớ nhất là một lần làm nhiệm vụ dẫn đường cho cán bộ huyện về cơ sở. Trời tối đen như mực, mưa rừng nặng hạt, địch chốt chặn nhiều nơi. Tôi đi trước dò đường, tay nắm chặt con dao găm, lòng chỉ cầu mong đưa cán bộ về đến nơi an toàn. Khi hoàn thành nhiệm vụ, người tôi run lên vì lạnh và vì sợ, nhưng trong lòng lại thấy nhẹ nhõm và tự hào.
Trong những trận càn lớn của địch, du kích chúng tôi phối hợp cùng bộ đội đánh nhỏ, đánh lẻ, quấy rối để bảo vệ dân làng. Vũ khí thô sơ, lực lượng mỏng, nhưng ai cũng chiến đấu bằng cả ý chí và lòng căm thù giặc. Có đồng đội của tôi đã hy sinh ngay trên mảnh đất quê hương, máu thấm vào ruộng đồng, núi rừng Vân Bán. Suốt những năm kháng chiến chống Pháp, điều khiến tôi nhớ nhất không chỉ là bom đạn, mà là tình người. Bà con trong xã sẵn sàng nhường bát cơm, manh áo, che chở cho cán bộ, du kích. Chính tình quân dân gắn bó ấy đã giúp chúng tôi đứng vững trước kẻ thù mạnh hơn gấp nhiều lần. Ngày nghe tin chiến thắng, tôi lặng người đi. Mừng vì đất nước giành được độc lập, nhưng cũng không khỏi nghẹn ngào khi nghĩ đến những người đã không còn được chứng kiến ngày vui ấy. Tôi thắp nén hương trước bàn thờ liệt sĩ trong làng, coi đó là lời hứa sẽ sống xứng đáng với sự hy sinh của các anh. Giờ đây, khi tuổi đã cao, mỗi lần kể lại những năm tháng chống Pháp, tôi vẫn thấy tim mình rung lên. Tôi tự hào vì đã được góp một phần nhỏ bé cho quê hương, cho Tổ quốc, và mong thế hệ trẻ xã Vân Bán hôm nay sẽ luôn ghi nhớ lịch sử, giữ gìn và phát huy truyền thống cách mạng của cha ông.
