CÂU CHUYỆN: "THẦN ĐÈN" CHẾ TẠO LỰU ĐẠN CHÀY NƠI NÚI RỪNG TỰ DO

Để chuẩn bị cho Chiến dịch Tây Bắc 1952, các xưởng quân giới đóng trong rừng sâu phải tự túc hoàn toàn về vũ khí cầm tay cho bộ đội. Ông Lò Văn Pâng, một người thợ rèn tài hoa của bản mường, được anh em tín nhiệm giao trọng trách làm tổ trưởng tổ đúc vỏ lựu đạn chày. Giữa rừng già thiếu thốn đủ đường, việc đúc vỏ gang từ những mảnh bom đạn vỡ hoàn toàn phải dùng bễ đất và than củi rừng tự chế.

Khó khăn lớn nhất là việc tạo ra lớp vỏ gang có khía đều nhau để khi nổ tạo ra nhiều mảnh văng sát thương cao. Ông Pâng đã thức trắng nhiều đêm bên đống đất sét, mày mò dùng những thanh tre vót nhọn để khắc từng rãnh nhỏ vào khuôn đúc thủ công. Để kiểm tra độ nhạy của kíp nổ bằng giật dây (loại lựu đạn chày), ông Pâng đã dũng cảm tự mình thực hiện những ca thử nghiệm đầy nguy hiểm ngay phía sau vách núi.

Một lần, mẻ thuốc pha chế mới bị lỗi khiến dây cháy chậm bén lửa nhanh hơn bình thường. Khi ông vừa giật dây, khói đã bốc lên nghi ngút ngay trên tay. Không một chút hoảng loạn, ông Pâng bằng kinh nghiệm dày dặn đã ném phắt quả lựu đạn vào một hốc đá sâu rồi rạp người xuống. Tiếng nổ đanh gọn xé rách một mảng áo của ông, nhưng mẻ lựu đạn thử nghiệm thành công mỹ mãn. Hơn 2.000 quả lựu đạn chày mang nhãn hiệu "Xưởng Pâng" đã ra đời đúng hạn, cùng bộ đội miền Tây giải phóng quê hương.