Câu chuyện theo lời kể của nhân chứng lịch sử Hoàng Văn Hòa - xã Vân Bán tham gia kháng chiến chống Mỹ
Tôi tên là Hoàng Văn Hòa, sinh ra và lớn lên tại xã Vân Bán. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, tôi vừa tròn hai mươi mốt tuổi. Quê hương tôi khi ấy liên tục nghe tin máy bay Mỹ đánh phá, nhiều gia đình phải sơ tán, ruộng đồng tan hoang. Chứng kiến cảnh đó, tôi tự nhủ nếu thanh niên chúng tôi không đứng lên thì ai sẽ bảo vệ quê hương, đất nước. Năm ấy, tôi viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Ngày lên đường, cha tôi chỉ dặn một câu ngắn gọn: “Đi thì cố gắng giữ mình, sống xứng đáng với quê hương.” Mẹ tôi không nói nhiều, chỉ lặng lẽ chuẩn bị cho tôi nắm cơm, manh áo. Hình ảnh ấy theo tôi suốt những năm tháng chiến trường.
Vào đơn vị, tôi cùng đồng đội hành quân vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Nam. Con đường ra trận đầy hiểm nguy: ban ngày tránh máy bay địch, ban đêm băng rừng, vượt suối. Bom Mỹ đánh phá dữ dội, có lần đất đá vùi lấp cả đoạn đường, chúng tôi phải đào bới bằng tay trần để cứu nhau. Gian khổ, đói rét, sốt rét rừng luôn rình rập, nhưng không ai chùn bước. Tôi đã trực tiếp tham gia nhiều trận chiến ác liệt. Có những trận bom nổ ngay trước mặt, khói lửa mù mịt, đồng đội ngã xuống bên cạnh tôi. Có người mới tối hôm trước còn ngồi trò chuyện, sáng hôm sau đã hy sinh. Mỗi lần tiễn biệt đồng đội, lòng tôi đau thắt, nhưng chúng tôi vẫn phải tiếp tục chiến đấu, bởi phía sau là nhân dân, là Tổ quốc đang mong chờ ngày thống nhất.
Trong những năm tháng ấy, điều giúp tôi vững vàng nhất chính là tình đồng chí, đồng đội. Chúng tôi chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm vắt, động viên nhau vượt qua nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương Vân Bán thân yêu. Trong những đêm yên tĩnh hiếm hoi giữa rừng, tôi thường nghĩ về làng quê, về cha mẹ già và ước mong ngày chiến thắng để được trở về. Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, tôi và đồng đội ôm chầm lấy nhau, nước mắt không ai kìm được. Đó là niềm vui lớn nhất đời tôi, nhưng cũng là khoảnh khắc khiến tôi nhớ nhất đến những đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường. Hôm nay, khi tuổi đã cao, mỗi lần kể lại những năm tháng chống Mỹ, tôi luôn thấy tự hào vì đã được góp một phần nhỏ bé cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Tôi mong thế hệ trẻ xã Vân Bán sẽ luôn ghi nhớ lịch sử, trân trọng hòa bình và tiếp nối truyền thống cách mạng của quê hương.
