câu chuyện thời hoa lửa (10)

Phan Văn Bảy (1910 – 1942)Ông Phan Văn Bảy sinh ngày 01/01/1910 tại làng Tân Dương, tổng An Phong, quận Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp). Năm 1926, ông trúng tuyển vào trường trung học Cần Thơ (Collège de Cần Thơ) với hạng ưu nên được cấp học bổng. Tại đây ông tham gia đấu tranh đòi ân xá cho Phan Bội Châu, để tang Phan Châu Trinh, và đấu tranh đòi cải thiện chế độ học đường nên bị đuổi học. Sau khi gia đình và học sinh kiến nghị, ông được trở lại học nhưng phải lưu ban. Năm 1927, ông gia nhập Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội và tích cực tham gia các hoạt động bãi khóa, biểu tình. Do tiếp tục đấu tranh chống chính quyền thực dân, ông bị cấm học ở các trường Nam Kỳ và phải bồi thường chi phí năm học. Trở về quê Tân Dương, ông tích cực tuyên truyền vận động cách mạng và tìm cách liên hệ với tổ chức cách mạng ở Cao Lãnh. Năm 1929, chi hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội được thành lập tại Tân Dương. Ngày 3/2/1930, khi Chi bộ Đảng Cộng sản xã Tân Dương được thành lập, ông được cử làm Bí thư, cùng chi bộ tuyên truyền và tổ chức quần chúng tham gia các đoàn thể cách mạng như Nông hội đỏ, Công hội đỏ. Ngày 13/5/1930, khi Chánh chủ tỉnh Sa Đéc (Esquillon) đến Tân Dương, ông đã trực tiếp lãnh đạo hơn 700 nông dân biểu tình đấu tranh chống sưu thuế, đòi thả người bị bắt. Trước sức đấu tranh của quần chúng, chính quyền buộc phải hứa giải quyết yêu sách. Sau đó ông bị thực dân Pháp bắt và Tòa Đại hình Vĩnh Long kết án 5 năm tù, đày ra Côn Đảo (tháng 5/1931). Không cam chịu, ông cùng 5 đồng chí tổ chức vượt ngục bằng bè. Tuy nhiên bè bị bão đánh dạt vào Xiêm La (Thái Lan). Được Việt kiều giúp đỡ, ông tìm cách trở về nước. Tháng 10/1932, ông bị cảnh sát Xiêm bắt và giao cho chính quyền Pháp ở Sài Gòn rồi tiếp tục bị đày ra Côn Đảo. Trong tù ông bị tra tấn và lao động khổ sai. Một lần đá rơi làm dập nát bàn chân nên ông phải đi cà nhắc. Sau đó ông tự đặt cho mình tên “Bảy cùi” để ghi nhớ những năm tháng bị giam cầm. Đầu năm 1936, ông mãn hạn tù nhưng bị chính quyền Pháp cấm về Sa Đéc, buộc phải đi nơi khác sinh sống. Ông xuống Vĩnh Long, bắt liên lạc lại với Đảng và tiếp tục hoạt động, rồi được phân công về Bạc Liêu. Năm 1937, ông được điều về Cần Thơ và tham gia Liên Tỉnh ủy Cần Thơ (1938). Cuối năm 1939 – đầu 1940, ông được điều về Trà Vinh làm Phó Bí thư Tỉnh ủy. Sau Nam Kỳ khởi nghĩa (1940), ông được giao xuống U Minh Thượng (Cà Mau) sản xuất vũ khí và tiếp tục giữ chức Phó Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ kiêm Bí thư Liên Tỉnh ủy Hậu Giang.Ngày 5/6/1941, ông cùng một số đồng chí trong Liên Tỉnh ủy và Xứ ủy bị giặc bắt và kết án tử hình. aNgày 22/7/1942, ông hy sinh tại Hóc Môn.