Câu chuyện thời hoa lửa (101)

KÍ ỨC HÀO HÙNG CỦA NGÀY CUỐI CÙNG TRONG CUỘC CHIẾN

81 NGÀY ĐÊM Ở THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ

Ghi lại theo lời kể của ông Lương Văn Huệ ngụ tại ấp 4 xã La Ngà, tỉnh Đồng Nai. Làm nhiệm vụ tại đơn vị: C1D1E141F312 quân đoàn 1.

Trận Thành cổ Quảng Trịlà một trận chiến giữa Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam được sự hỗ trợ về hậu cần của Quân đội nhân dân Việt Nam với Quân đội Hoa Kỳ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa tại khu vực thành cổ Quảng Trị vào năm 1972. Đây là một trong những trận chiến ác liệt nhất của Chiến dịch Xuân Hè 1972 trong Chiến tranh Việt Nam.

Trận chiến kéo dài trong suốt 81 ngày đêm, sau khi liên tiếp đưa vào các đơn vị bộ binh cũng như sử dụng hỏa lực bom đạn cực kỳ lớn, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa đã thành công trong việc tái chiếm lại Thành cổ nhưng vẫn không thể giành lại nửa Bắc của tỉnh Quảng Trị. Về mặt chiến lược, sự kháng cự mạnh mẽ của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam với sự hỗ trợ về hậu cần của Quân đội nhân dân Việt Nam đã khiến kế hoạch tái chiếm thành cổ của đối phương bị kéo dài tới 3 tháng so với kế hoạch ban đầu là 2 tuần.

Thành cổ Quảng Trị nằm gần Quốc lộ 1, đây là tiền đồn phòng thủ của Vùng I chiến thuật của Việt Nam Cộng hòa. Giành được Thành cổ sẽ có giá trị lớn về tính biểu tượng. Tin tức về việc Quảng Trị rơi vào tay Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã tác động mạnh mẽ tới chính quyền Nguyễn Văn Thiệu. Ngày 25 tháng 5 năm 1972, Tổng thống Thiệu đưa ra cam kết bằng mọi giá tái chiếm Quảng Trị cũng như trách móc phía Hoa Kỳ đang bỏ rơi đồng minh. Lúc này, trong Quốc hội Hoa Kỳ, tiếng nói đòi rút quân Mỹ khỏi Việt Nam ngày càng gia tăng.

Sau khi mở Chiến dịch Trị Thiên từ tháng 3 năm 1972, sau 2 đợt tấn công, đến tháng 5 thì Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã giành quyền kiểm soát được toàn bộ tỉnh Quảng Trị. Đây cũng là thời điểm mà Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đang bổ sung lực lượng chuẩn bị cho đợt tấn công thứ 3 vào Thừa Thiên.

Giữa tháng 6, Hoa Kỳ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa dồn lực lượng với sự tham gia mạnh của không quân, hải quân Hoa Kỳ và bắt đầu phản công trên chiến trường (chiến dịch Lam Sơn 72). Chiến sự trong mùa hè năm 1972 ở tỉnh Quảng Trị diễn ra cực kì quyết liệt, ác liệt nhất kể từ khi có cuộc chiến tranh tại Việt Nam. Hoa Kỳ và quân Việt Nam Cộng hòa bắt đầu mở các cuộc phản công và đến đầu tháng 7 đã tiến đến thị xã Quảng Trị. Cuộc chiến 81 ngày ở thị xã và thành cổ Quảng Trị bắt đầu.

Bắt đầu từ ngày 26 tháng 6 năm 1972, Không quân Hoa Kỳ bắt đầu ném bom rải thảm Quảng Trị để chuẩn bị các hoạt động của bộ binh. Mục tiêu của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa là phải giành chiến thắng trước ngày 13 tháng 7, phải chiếm được thành Quảng Trị lúc Hội nghị Paris nhóm họp trở lại.

Tôi nhớ nhất là trận đánh rạng sáng ngày 16 tháng 9 năm 1972. Sự kiện địch cắm cờ lên thành nhằm đánh dấu việc tái chiếm thành công sau 81 ngày đêm chiến đấu khốc liệt. Mục đích chính là tạo lợi thế chính trị phô trương thanh thế nhằm mặc cả tại hội nghị Paris về chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam. Lúc đầu địch lên cắm cờ, mình chỉ có những súng bắn tỉa và những lực lượng bộ binh ở gần nhất bắn thôi, nhưng mà sau thấy địch lên nhiều quá thì tất cả mặt trận ra lệnh huy động tất cả tên lửa cá nhân (tên lửa vác vai) kể cả pháo cao xạ 120 nòng dài, hạ nòng xuống bắn, chỉ cần thấy lá cờ nào được cắm lên là phải hạ ngay lập tức, mình mà để thời gian lâu là nó quay được phim, tôi không phải là người trực tiếp bắn vì khoảng cách xa nhưng quan sát thấy khí thế của quân ta lúc đó rất mạnh mẽ, chỉ thấy cờ mới cắm lên được một, hai phút là bị hạ, nó cắm được đến người thứ 17 thì không lên được nữa vì hết người lúc đó coi như mình đã giữ được thành. Cảm xúc đó vẫn còn nguyên vẹn trong tôi.

Chiến tranh đã đi qua, hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình, tự do, cơm no, áo ấm nhưng chúng ta không thể quên đi những hi sinh và mất mát của thế hệ cha ông. Xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới những tấm gương cống hiến vì Tổ quốc, đồng thời tự nhắc mình phải sống, học tập và lao động xứng đáng với những hi sinh cao đẹp ấy.