Câu chuyện thời hoa lửa (113)
Anh hùng Vừa A Dính và Trận chiến chặn giặc bên bờ suối bản Pú Nhung năm 1949
Vào năm 1949, thực dân Pháp tăng cường mở các cuộc càn quét tàn khốc, đẫm máu vào các căn cứ địa cách mạng vùng núi cao Tây Bắc nhằm thực hiện âm mưu thâm độc: lập ra "xứ Thái tự trị" để chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và triệt hạ hoàn toàn các đường dây liên lạc của Việt Minh. Bản Pú Nhung (thuộc huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu) khi ấy là ngọn cờ đầu, là pháo đài kháng chiến kiên cường của đồng bào dân tộc Mông. Nổi lên giữa những tháng ngày gian khổ, khói lửa ấy là tấm gương sáng ngời của người thiếu niên anh hùng Vừa A Dính. Mới 13 tuổi, anh đã chủ động xin gia nhập đội du kích bản, đảm nhận trọng trách làm liên lạc, giao liên mật và tiếp tế lương thực, thuốc men cho các chiến sĩ ẩn nấp trong rừng sâu. Hằng ngày, anh ngụy trang các tài liệu mật của Đảng dưới đáy những giỏ cỏ đeo sau lưng khi đi chăn ngựa để khéo léo qua mặt các trạm gác của địch.
Sáng ngày 15 tháng 6 năm 1949, trong một chuyến vận chuyển tài liệu quân sự tối mật cùng một túi muối lớn lên hang núi cho lực lượng du kích, Vừa A Dính bất ngờ sa vào trận địa phục kích dày đặc của một đại đội lính Pháp và lực lượng phỉ địa phương. Quân giặc lập tức áp giải anh xuống chân núi, trói chặt anh vào một gốc cây cổ thụ lớn nằm bên bờ suối bản Pú Nhung. Tại đây, chúng tiến hành những ngục hình tra tấn dã man suốt ba ngày đêm liên tục nhằm ép người thiếu niên khai ra vị trí hầm bí mật của ban chỉ huy du kích huyện. Chúng dùng báng súng to nặng nện gãy một bên chân của anh, dùng roi da quật nát thịt da, bỏ đói, bỏ khát anh giữa trời sương muối lạnh giá của vùng cao Tây Bắc. Thế nhưng, trước mọi đòn thù gớm ghiếc, Vừa A Dính vẫn nhìn thẳng vào mắt kẻ thù, cắn răng chịu đựng đau đớn và chỉ trả lời bằng một câu duy nhất: "Không biết!".
Bước sang ngày thứ tư, nhận thấy sức khỏe của bản thân đã suy kiệt hoàn toàn, trong khi quân địch điên cuồng lên đạn đe dọa sẽ bắn chết ngay lập tức, Vừa A Dính đã mưu trí giả vờ khuất phục để đánh lừa giặc. Anh yêu cầu chúng cởi trói và đưa cho anh một chiếc gậy gỗ để chống đi trước dẫn đường tìm hầm Việt Minh. Với chiếc chân gãy đau đớn xé ruột gan, anh kiên cường lết đi trước, dẫn toàn bộ đại đội quân Pháp đi vòng vèo qua hết ngọn núi cao này đến thung lũng sâu khác suốt một ngày trời dọc bờ suối hiểm trở.
Hành động mưu trí của anh đã kéo dài thời gian, tạo điều kiện quý báu cho ban chỉ huy du kích huyện nhận được báo động và rút lui đến vị trí an toàn tuyệt đối. Khi quay trở lại bờ suối cũ, tên đồn trưởng Pháp điên cuồng nhận ra mình đã bị một đứa trẻ Việt Minh lừa gạt một cách nhục nhã; hắn tàn nhẫn nổ một loạt súng sát hại anh ngay bên gốc cây rừng. Vừa A Dính ngã xuống ở tuổi 15, máu của anh hòa vào dòng suối mát và đất mẹ Tây Bắc, trở thành ngọn đuốc rực sáng muôn đời về lòng yêu nước, chí khí quật cường của tuổi trẻ Việt Nam trong thời đại hoa lửa.
Nguồn: "Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp của quân và dân tỉnh Lai Châu (1945 - 1954)", Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2002.
