CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
(Ký ức lịch sử qua lời kể của nhân chứng địa phương) Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên không chỉ bằng những trang sách, mà còn bằng ký ức sống động của những con người bình dị đã đi qua chiến tranh. Ở mỗi vùng quê, những năm tháng “hoa lửa” ấy vẫn còn được lưu giữ qua lời kể của các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, những người có công với cách mạng và các gia đình liệt sĩ. Đó là những câu chuyện chân thực, xúc động, góp phần làm nên truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương. Tại địa phương chúng tôi, một trong những nhân chứng lịch sử tiêu biểu là ông Nguyễn Văn Hòa, sinh năm 1956, hiện đang sinh sống tại thôn Hòa Bình, xã ..., huyện ..., tỉnh .... Ông là cựu Thanh niên xung phong, từng trực tiếp tham gia phục vụ chiến đấu trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, ông Hòa chậm rãi kể lại những ký ức không thể nào quên của hơn bốn mươi năm về trước. Khi ấy, ông mới ngoài hai mươi tuổi, cùng nhiều thanh niên trong xã hăng hái viết đơn tình nguyện lên đường. “Thời đó, đất nước còn nhiều khó khăn, nhưng ai cũng có chung một suy nghĩ: Tổ quốc gọi là phải đi" - ông nhớ lại. Theo lời ông Hòa, địa phương là nơi vừa trực tiếp tham gia chiến đấu, vừa là hậu phương quan trọng chi viện cho tiền tuyến. Thanh niên xung phong đảm nhận nhiệm vụ mở đường, vận chuyển lương thực, đạn dược, chăm sóc thương binh. Công việc diễn ra trong điều kiện vô cùng gian khổ: thiếu thốn lương thực, thuốc men, thời tiết khắc nghiệt và luôn đối mặt với hiểm nguy. Dù vậy, không ai chùn bước. Tỉnh thần đoàn kết, ý chí kiên cường đã giúp họ vượt qua tất cả. Ông Hòa xúc động kể về những đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường: “Có người mới hôm qua còn cười nói, hôm sau đã không còn nữa. Chúng tôi đau xót lắm, nhưng càng đau cảng quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ." Những cái tên của đồng đội hy sinh được ông nhớ rất rõ, như một cách để nhắc nhở bản thân không bao giờ quên quá khứ.
Không chỉ những người trực tiếp tham gia chiến đấu, nhân dân địa phương cũng góp phần quan trọng trong cuộc kháng chiến. Những gia đình có con em ra trận, dù thiếu thốn vẫn sẵn sàng nhường cơm sẻ áo cho bộ đội. Nhiều bà mẹ tiễn con đi mà không biết ngày trở về, lặng lẽ gạt nước mắt để động viên con hoàn thành nhiệm vụ. Có những gia đình mãi mãi không đón được người thân trở lại, để lại nỗi đau âm thầm nhưng rất đỗi thiêng liêng. Khi đất nước trở lại hòa bình, ông Nguyễn Văn
Hòa trở về quê hương, tiếp tục lao động sản xuất và tích cực tham gia các hoạt động của địa phương. Ông thường xuyên được mời nói chuyện truyền thống cho đoàn viên, thanh thiếu niên. Với ông, việc kể lại những câu chuyện thời hoa lửa không chỉ là hồi tưởng, mà còn là trách nhiệm với thế hệ trẻ hôm nay. Ông chia sẻ: “Tôi không mong các cháu phải trải qua chiến tranh, chỉ mong các cháu hiểu rằng cuộc sống yên bình hôm nay là thành quả của biết bao hy sinh. Phải biết trân trọng, giữ gìn và xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.” Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Hòa là một trong rất nhiều câu chuyện cảm động tại địa phương. Qua những lời kể giản dị nhưng chân thực của các nhân chứng lịch sử, truyền thống cách mạng của quê hương được tiếp nối và lan tỏa. Đó chính là nguồn động viên to lớn để thế hệ trẻ hôm nay ra sức học tập, rèn luyện, sống có lý tưởng và trách nhiệm, xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ cha anh đi trước.
