Câu chuyện thời hoa lửa (123)
Anh hùng La Văn Cầu và Trận chiến chặt tay phá đồn Đông Khê trong chiến dịch Biên giới năm 1950
Mùa thu năm 1950, Trung ương Đảng và Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu Đông nhằm khai thông con đường liên lạc quốc tế với các nước xã hội chủ nghĩa và phá tan vòng vây của Pháp dọc biên giới Việt - Trung. Cứ điểm Đông Khê (Cao Bằng) được chọn là trận đánh mở màn, có ý nghĩa then chốt quyết định sự thành bại của toàn chiến dịch. Địch bố phòng ở đây cực kỳ cẩn mật với hệ thống lô cốt bê tông cốt thép dày đặc và các bãi mìn chằng chịt. Đêm ngày 16 tháng 9 năm 1950, Đại đội phó bộc phá La Văn Cầu (dân tộc Tày) thuộc Trung đoàn 174 được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ ôm bom bộc phá nặng 12kg đánh sập lô cốt số 3 — ổ đề kháng hỏa lực mạnh nhất của địch bảo vệ cửa ngõ đồn Đông Khê.
Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt dước làn mưa đạn cày xới mặt đất. Ngay khi vừa ôm bộc phá vượt qua hàng rào kẽm gai đầu tiên, tổ của La Văn Cầu bị pháo địch chặn đánh dữ dội, hai đồng chí đi cùng hy sinh tại chỗ. Bản thân La Văn Cầu bị trúng một mảnh pháo lớn, làm gãy nát xương cánh tay phải và một vết thương sâu ở bả vai phải khiến anh ngã quỵ xuống mặt đất, máu tuôn ra đầm đìa. Khối bộc phá nặng 12kg tuột khỏi tay anh.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, nhìn lên thấy các mũi tiến công của đại đội đang bị chặn lại trước làn đạn đại liên từ lô cốt số 3 nã ra, ý chí chiến đấu đã vượt lên trên nỗi đau đớn tột cùng thể xác. La Văn Cầu gượng dậy, dùng tay trái ôm lấy khối bộc phá lớn, bò lên phía trước. Tuy nhiên, cánh tay phải bị gãy nát, lủng lẳng vướng víu cản trở mọi bước di chuyển của anh dưới rãnh đất. Quay lại phía sau gặp đồng đội, La Văn Cầu kiên quyết đưa cánh tay dập nát ra và khẩn thiết ra lệnh: "Chặt hộ tôi cánh tay này đi để tôi ôm bộc phá lên đánh đồn!". Trước sự dứt khoát của anh, người đồng chí đã dùng dao găm chặt đứt hẳn cánh tay phải cho anh.
Chỉ còn lại một cánh tay trái độc nhất, La Văn Cầu dùng răng và tay trái ôm chặt khối bộc phá 12kg, rướn người lao thẳng lên dốc đá, áp sát vào chân lô cốt mẹ của địch và giật nổ ngòi nổ. Một tiếng nổ kinh thiên động địa vang lên xé toạc màn đêm Đông Khê, phá hủy hoàn toàn ụ súng máy đầu não, mở toang cửa mở cho trung đoàn lao lên làm chủ trận địa. Hành động anh hùng "chặt tay phá đồn" của La Văn Cầu đã trở thành một huyền thoại sống, một biểu tượng sáng ngời về ý chí kiên cường chịu đựng gian khổ và quyết tâm tiêu diệt giặc của quân đội ta trong cuộc kháng chiến trường kỳ.
Nguồn: "Lịch sử Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950", Bộ Tổng Tham mưu — Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2000.
