Câu chuyện thời hoa lửa (134)

Anh hùng Nguyễn Bá Lại và Chuyến bay cảm tử đánh sập cầu Hàm Rồng bảo vệ huyết mạch năm 1972.

Trong cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, cầu Hàm Rồng (Thanh Hóa) là một huyết mạch giao thông tối quan trọng, cầu nối tiếp tế cho tiền tuyến miền Nam. Địch đã ném xuống đây hàng ngàn tấn bom đạn nhưng cây cầu vẫn đứng vững. Đến năm 1972, Mỹ áp dụng vũ khí công nghệ cao là bom dẫn đường bằng laser, đánh trúng và làm hư hỏng nặng một phần cầu. Để bảo vệ huyết mạch và giáng trả đích đáng, Không quân nhân dân Việt Nam đã quyết định thực hiện các phi vụ đánh chặn táo bạo. Phi công Nguyễn Bá Lại thuộc Đại đội bay đêm, Trung đoàn Không quân 923 đã nhận lệnh lái chiếc chiến đấu cơ MiG-17 xuất kích trong một đêm giông bão.

Đêm ngày 6 tháng 10 năm 1972, hệ thống radar mặt đất phát hiện một biên đội máy bay cường kích F-4 của Mỹ đang bay thấp, lợi dụng địa hình núi đá để tiếp cận đánh phá khu vực Hàm Rồng. Nguyễn Bá Lại dũng cảm điều khiển chiếc MiG-17 cũ kỹ, hỏa lực hạn chế, lao thẳng vào giữa đội hình hiện đại của địch nhằm phá vỡ ý đồ công kích của chúng. Hành động xuất hiện bất ngờ của anh làm biên đội máy bay Mỹ hoảng loạn, phải vứt bom bừa bãi để tìm cách đối phó.

Trong cuộc không chiến ác liệt trong đêm tối, chiếc MiG-17 của Nguyễn Bá Lại bị hai chiếc F-4 bám đuôi và phóng tên lửa tầm nhiệt. Một quả tên lửa nổ gần làm máy bay của anh bị hỏng nặng, hệ thống lái tê liệt và bốc cháy ngùn ngụt. Lúc này, trung tâm chỉ huy mặt đất ra lệnh cho anh nhảy dù để bảo toàn tính mạng. Tuy nhiên, nhìn xuống dưới thấy một chiếc F-4 khác đang chuẩn bị lao vào trận địa pháo cao xạ bảo vệ cầu, Nguyễn Viết Lại đã từ chối quyền nhảy dù. Anh dồn chút lực cuối cùng vào tay lái, tăng ga tối đa lao thẳng chiếc máy bay đang cháy vào chiếc F-4 địch. Cả hai chiếc máy bay bùng cháy thành một quầng lửa khổng lồ rồi tan xác trên bầu trời xứ Thanh. Sự hy sinh oai hùng của anh đã góp phần giữ vững dòng chảy hàng hóa chi viện cho miền Nam ruột thịt.

Nguồn: "Lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam (1955 - 2005)", Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 2005.