Câu chuyện thời hoa lửa (159)
Anh hùng Tô Vĩnh Diện và Tấm gương lấy thân mình chèn cứu khẩu pháo phòng không trên dốc chuối năm 1954.
Chiến dịch Điện Biên Phủ là nơi chứng kiến những kỳ tích vô tiền khoáng hậu của lực lượng pháo binh Việt Nam. Để đưa được những khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn vượt qua những đỉnh núi cao vút, dốc đứng trơn trượt của vùng Tây Bắc vào trận địa, quân đội ta phải hoàn toàn dùng sức người kéo pháo bằng những sợi dây tời thô sơ. Chiến sĩ Tô Vĩnh Diện — Khẩu đội trưởng thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 pháo cao xạ — đã đi vào lịch sử dân tộc như một biểu tượng thiêng liêng của tinh thần bảo vệ vũ khí, tài sản của Tổ quốc.
Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện được lệnh kéo pháo từ trên đỉnh núi cao xuống hạ lưu qua dốc Chuối — một con dốc cực kỳ nguy hiểm với độ nghiêng lớn và vực sâu thăm thẳm bên triền núi. Giữa lúc trời tối tăm, trời mưa phùn làm đường trơn như đổ mỡ, dây tời kéo pháo bất ngờ bị đứt, khẩu pháo cao xạ 37ly nặng trịch lao tự do xuống dốc với tốc độ ngày một nhanh, cuốn theo cả các chiến sĩ đang ra sức ghìm giữ.
Trong giây phút ngàn cân treo sợi tóc, khi khẩu pháo có nguy cơ lao thẳng xuống vực sâu muôn trượng, phá hủy hoàn toàn vũ khí và làm thương vong nhiều đồng đội, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm buông tay dây tời, lao thẳng người vào bánh xe pháo. Anh lấy chính thân hình của mình làm vật chèn, khóa chặt bánh xe lại dưới dốc. Khẩu pháo khựng lại bên bờ vực, toàn bộ khẩu đội được cứu sống an toàn, nhưng sức nặng của khối thép khổng lồ đã đè nát lồng ngực của người anh hùng trẻ tuổi. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, anh chỉ kịp hỏi đồng đội một câu nghẹn ngào: "Pháo có làm sao không anh em?". Sự hy sinh anh dũng của Tô Vĩnh Diện đã tiếp thêm ngọn lửa quyết chiến quyết thắng cho hàng vạn chiến sĩ kéo pháo, mở đường cho những loạt pháo gầm vang chiến thắng bắn sập tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Nguồn: "Lịch sử Bộ đội Pháo cao xạ Quân đội nhân dân Việt Nam", Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 1993.
