Câu Chuyện Thời Hoa lửa

Lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên không chỉ bởi những chiến thắng vang dội hay những dấu mốc hào hùng, mà còn bởi vô vàn số phận những con người bình dị đã âm thầm cống hiến trong những năm tháng chiến tranh. Có những câu chuyện không được ghi chép trong sách sử, không xuất hiện trong các bài học chính khóa, nhưng lại tồn tại bền bỉ trong ký ức của những người đã đi qua bom đạn. Đối với bản thân em, lịch sử hiện lên rõ nét và chân thực nhất qua những câu chuyện của bà nội (bà Trần Thị Hoa). Đó là những mảnh ký ức của một thời hoa lửa, nơi con người phải sống, chiến đấu và đối mặt với ranh giới mong manh của sự sống và cái chết.
Bà nội em, người đã từng tham gia phục vụ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Năm 1968, bà đi học y tại Hà Bắc, mang trong mình những ước mơ và hoài bão của tuổi trẻ Thế nhưng, năm 1971, theo lệnh ngừng học tập để tham gia lực lượng dự phòng hỏa tuyến, phục vụ cho chiến dịch Đường 9 – Nam Lào. Ngã rẽ ấy không chỉ là sự thay đổi con đường học tập, mà còn là bước ngoặt lớn của cả cuộc đời, khi bà cùng bao thanh niên khác gác lại tuổi trẻ, ước mơ riêng để dấn thân vào chiến tranh.
Trong những năm tháng ấy, công việc của bà chủ yếu tiếp tế lương thực, vận chuyển thương binh và tử sĩ đến nơi quy định. Đó là công việc nặng nhọc, gian nan và luôn tiềm ẩn hiểm nguy. Những chuyến đi thường diễn ra trong đêm tối để tránh bom đạn, trên những con đường gồ ghề, lầy lội, bị bom cày xới tan hoang. Không chỉ phải đối mặt với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và chiến tranh, bà còn phải chứng kiến những cảnh tượng đầy xót xa, đau lòng và ám ảnh khi những người đồng đội ngã xuống; nơi tập trung xác tử sĩ, mùi tử sĩ kinh hoàng; tiếng bom nổ… những ký đó mãi bền bỉ cứ như chạm khắc vào trong tâm trí bà.
Trong những ký ức bà mang theo từ chiến tranh, câu chuyện em ấn tượng nhất là khi bà cùng đồng đội tiếp lương thực qua sông Bến Hải. Khi đi, trời không mưa, nước sông lặng, ai cũng nghĩ chuyến đi rồi sẽ kết thúc như bao lần khác. Nhưng lúc trở về, mưa lớn kéo dài nước nguồn đổ về dữ dội, dòng sông dâng cao, chảy xiết, không thể đi qua được. Trước tình thế ấy, mọi người buộc phải bơi qua sông. Giây phút đó, bà tưởng chừng rằng mình không thể qua khỏi. Nhưng với sự đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau, những người không biết bơi thì được kéo qua bằng dây. Sợi dây ấy không chỉ kéo những con người về phía sự sống mà còn kéo khoảng cách, tình đồng đội xích lại gần nhau. Câu chuyện ấy đã cho em thấy được tình đồng chí đồng đội thiêng liêng và tinh thần trách nhiệm không thể thoái lui trước nhiệm vụ được giao.
Chiến tranh không chỉ khắc nghiệt bởi bom đạn, những nỗi đau về xác thịt mà còn những nỗi đau không gì có thể bù đắp được. Bà vẫn luôn ám ảnh, nhớ mãi về cái chết của một người đồng đội vừa mới giao ban với mình xong thì bị trúng bom và không qua khỏi. Dù đã hơn năm mươi năm trôi qua, bà vẫn nhớ rõ khuôn mặt và tên của người đồng đội ấy. Nó như một vết thương không thể lành mà cứ mãi âm ỉ dù cho thời gian đã trôi qua, một vết sẹo mà mỗi khi nhắc tới vẫn thấy nhói đau. Ký ức ấy không chỉ là nỗi đau riêng của bà, mà còn là nỗi đau chung của cả một thế hệ đã chứng kiến quá nhiều chia ly trong chiến tranh.
Năm 2021, bà tham gia buổi họp lớp sau 50 năm. Buổi gặp mặt ấy gợi lên nhiều cảm xúc trái ngược. Đó là niềm vui khi những người còn sống được gặp lại nhau trong hòa bình, được nhìn nhau bằng ánh mắt thân thương của những người đã cùng đi qua sinh tử. Nhưng đó cũng là nỗi buồn sâu lắng khi nhắc đến những người đã đi mãi không trở về. Những cái tên được xướng lên trong sự lặng im khiến không gian như trùng xuống, nhắc nhở rằng chiến tranh đã cướp đi quá nhiều tuổi trẻ, quá nhiều ước mơ.
“Lịch sử của đất nước được viết nên bằng máu của ông cha ta, nếu chúng ta lãng quên quá khứ thì tương lai sẽ viết lại bằng máu. Chiến tranh không đáng sợ, chỉ sợ người trẻ quên mất đất nước. Chúng ta đang sống giữa những năm tháng xanh tươi của tuổi trẻ nhưng đâu biết rằng để có được bầu trời hòa bình ngày hôm nay biết bao nhiêu người đã ở lại mãi với tuổi 20.” Câu chuyện thời hoa lửa ấy mang ý nghĩa đặc biệt đối với thế hệ trẻ ngày hôm nay, bởi nó giúp chúng em nhận ra rằng cuộc sống hòa bình không phải là điều hiển nhiên mà là thành quả được đánh đổi bằng tuổi xuân, bằng máu và nước mắt của biết bao thế hệ. Vậy nên, thế hệ trẻ hôm nay cần tự nhắc mình về bài học của lòng biết ơn và tinh thần trách nhiệm. Trân trọng, biết ơn các thế hệ đi trước, giá trị của độc lập, tự do, dốc sức trẻ tham gia giữ gìn vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.