Câu chuyện thời hoa lửa (176)

Anh hùng Nguyễn Thị Định và Huyền thoại nữ tướng chỉ huy Đội quân tóc dài Bến Tre đồng khởi năm 1960.

Trong lịch sử quân sự thế giới, hiếm có một đội quân nào đặc biệt như "Đội quân tóc dài" của Việt Nam — một lực lượng bao gồm những người mẹ, người chị vùng sông nước miền Tây Nam Bộ dùng phương pháp đấu tranh chính trị chính diện kết hợp binh vận để đánh bại quân thù. Người chỉ huy kiệt xuất, linh hồn của phong trào độc đáo này chính là Nữ tướng Nguyễn Thị Định (thường gọi là Cô Ba Định) — Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Bến Tre khởi nghĩa.

Đầu năm 1960, dưới ách thống trị tàn bạo của luật 10/59 dưới chính quyền Ngô Đình Diệm, vùng nông thôn miền Nam chìm trong bầu không khí khủng bố. Trước tình thế đó, bà Nguyễn Thị Định đã mưu trí vạch kế hoạch chỉ huy cuộc Đồng khởi tại ba xã Định Thủy, Phước Hiệp, Bình Khánh (huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre). Bà đã tập hợp hàng vạn phụ nữ nông dân, tổ chức thành từng đoàn ghe xuồng kéo lên thị xã đấu tranh trực diện với chính quyền quận.

"Đội quân tóc dài" dưới sự chỉ huy của bà mang theo biểu ngữ, dùng lý lẽ đanh thép để đòi chấm dứt bắn phá, đòi bồi thường cho người dân bị hại, đồng thời mưu trí làm công tác binh vận, kêu gọi binh lính ngụy buông súng trở về với nhân dân. Khi địch điều xe tăng và binh lính đến đàn áp, các bà, các chị đã hiên ngang đứng chặn trước xích xe tăng, dùng tình mẫu tử để thuyết phục binh lính không nổ súng vào đồng bào mình. Lối đánh mưu lược, kiên quyết nhưng mềm dẻo của bà Nguyễn Thị Định đã làm tê liệt hoàn toàn bộ máy chính quyền địch ở cơ sở, giải phóng hàng loạt vùng nông thôn rộng lớn. Tên tuổi của nữ tướng Nguyễn Thị Định gắn liền với phong trào Đồng khởi, trở thành niềm tự hào vĩ đại của người phụ nữ Việt Nam: "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang".

Nguồn: "Lịch sử cuộc Đồng khởi Nam Bộ (1959 - 1960)", Viện Lịch sử Đảng — Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2000.