.Câu chuyện thời hoa lửa

Đánh thức lịch sử từ ký ức

Nếu lịch sử là những trang sách ghi dấu thời gian thì ký ức của những người đã đi qua chiến tranh chính là những “ngọn lửa sống” không bao giờ tắt. Đề án Câu chuyện thời hoa lửa do Trung ương Đoàn phát động từ năm 2025, sau hơn 1 năm triển khai đã trở thành “ngân hàng ký ức số”, ghi lại và lan tỏa những câu chuyện chân thực từ hơn 39.800 nhân chứng lịch sử, với hơn 255.700 câu chuyện được chia sẻ trên toàn quốc.

Hưởng ứng Đề án, nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), tuổi trẻ Tây Ninh phát động tháng cao điểm triển khai sâu, rộng trên địa bàn. Từ các cơ sở Đoàn, Đội đến trường học, hàng trăm câu chuyện đã được ghi lại bằng nhiều hình thức sáng tạo như bài viết, video, sản phẩm truyền thông số.

Phó Bí thư Tỉnh Đoàn Lê Xuân Thịnh cho biết, Tỉnh Đoàn tổ chức tập huấn cho cán bộ Đoàn các cấp về phương pháp tiếp cận, khai thác câu chuyện từ các nhân chứng lịch sử; đồng thời khuyến khích đoàn viên, thanh niên ghi lại ký ức bằng góc nhìn riêng và đăng tải lên cổng thông tin của Đề án. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong sản xuất video, clip giới thiệu nhân vật lịch sử đã tạo nên điểm nhấn mới, giúp câu chuyện trở nên sinh động, gần gũi hơn với giới trẻ.

Song song đó, nhiều hoạt động ý nghĩa như mời nhân chứng lịch sử tham gia sinh hoạt dưới cờ, tổ chức về nguồn, gặp gỡ trực tiếp... đã được triển khai rộng khắp. Qua đó, lịch sử không còn là những con chữ khô cứng mà trở thành trải nghiệm sống động, chạm đến cảm xúc của người trẻ.

Với những thiết bị đơn giản là chiếc điện thoại đi động, chân máy quay cùng ê-kíp thực hiện là các giáo viên, học sinh của trường, Đoàn trường THCS Lộc Ninh đã thực hiện sản phẩm Câu chuyện thời hoa lửa của cựu chiến binh Nguyễn Văn Phú, nguyên là Đại úy Công an vũ trang, từng tham gia nhiệm vụ bảo vệ Căn cứ Trung ương Cục miền Nam; nguyên Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 1, F180 một cách chân thực, sống động.

Cô Nguyễn Thị Kim Liên - giáo viên Trường THCS Lộc Ninh, chia sẻ, qua những câu chuyện được cựu chiến binh kể lại, giáo viên và học sinh cảm nhận sâu sắc hơn về sự hy sinh, gian khổ của thế hệ đi trước. Đây không chỉ là cách lưu giữ tư liệu quý mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn giá trị của hòa bình hôm nay.

Ở chiều ngược lại, sự trân trọng, lắng nghe của thế hệ trẻ cũng khiến những nhân chứng lịch sử thêm xúc động. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Phú (87 tuổi, ngụ xã Lộc Ninh) bày tỏ, dù tuổi cao, trí nhớ không còn như trước nhưng khi được các bạn trẻ lắng nghe, ông luôn cố gắng kể lại những ký ức chiến tranh mà mình còn nhớ, mong muốn thế hệ sau tiếp tục gìn giữ, bảo vệ nền độc lập mà cha anh đã đánh đổi bằng xương máu.

Lan tỏa giá trị, kết nối các thế hệ

Không chỉ dừng lại ở việc ghi chép, lưu trữ, Đề án còn trở thành “cầu nối” giữa các thế hệ, giúp những câu chuyện lịch sử được lan tỏa bằng cảm xúc chân thật.

Tại xã Tân Trụ, những buổi gặp gỡ với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Hồ Thị Mười để lại nhiều xúc động. Dù tuổi đã cao nhưng ký ức về những năm tháng kháng chiến vẫn vẹn nguyên trong từng lời kể giản dị của mẹ.

Mẹ Hồ Thị Mười chia sẻ, trong những năm tháng chiến tranh gian khó, bà cùng gia đình đã âm thầm nuôi giấu bộ đội, tiếp tế lương thực, góp phần nhỏ bé vào sự nghiệp chung. Những câu chuyện mộc mạc ấy lại chính là minh chứng rõ nét cho tinh thần yêu nước và sự hy sinh thầm lặng của người dân.

Bí thư Chi đoàn ấp Bình An, xã Tân Trụ Nguyễn Thành Nhân cho biết, thông qua việc triển khai Đề án, đoàn viên có cơ hội trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe các nhân chứng lịch sử, từ đó hiểu rõ hơn những hy sinh, mất mát trong chiến tranh. Đây là nền tảng quan trọng để giáo dục truyền thống, khơi dậy ý thức trách nhiệm trong thế hệ trẻ, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Từ tháng 8/2025 đến tháng 4/2026, toàn tỉnh Tây Ninh đăng tải hơn 10.300 câu chuyện lên cổng thông tin của Đề án, trong đó cấp tỉnh thực hiện 44 câu chuyện, cấp cơ sở thực hiện hơn 10.250 câu chuyện.

Nhiều đơn vị chủ động, sáng tạo, hoàn thành vượt chỉ tiêu, có nơi đạt hơn 1.000 câu chuyện, tạo nên phong trào thi đua sôi nổi, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn tỉnh. Các câu chuyện được thể hiện chủ yếu dưới dạng bài viết kèm hình ảnh, video, góp phần tái hiện sinh động những ký ức lịch sử. Qua đó, lịch sử không còn là quá khứ xa xôi mà trở thành nguồn cảm hứng, thôi thúc thế hệ trẻ học tập, rèn luyện và cống hiến.

Từ những ký ức được ghi lại, Câu chuyện thời hoa lửa không chỉ là hành trình lưu giữ lịch sử mà còn là hành trình kết nối quá khứ với hiện tại. Những “ngọn lửa ký ức” ấy tiếp tục được thắp sáng, lan tỏa trong trái tim người trẻ hôm nay, để lịch sử không bị lãng quên mà sống mãi trong hành trình dựng xây và phát triển quê hương, đất nước./.