câu chuyện thời hoa lửa

Nguyễn Thị Bảy (? – ?) Sông Cần Lố ăn thông với sông Tiền tại vàm Doi Me (mồm doi có nhiều cây me cổ thụ). Trước khi chảy ra sông Tiền, sông Cần Lố đổ nước vào Cái Sao Thượng (sông Đình Trung) tại vàm Bà Bảy. Vàm Bà Bảy có do sự tích sau đây: Theo Hòa ước 1862, triều đình Huế nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ: Biên Hòa, Gia Định, Định Tường cho thực dân Pháp. Để tiến hành công cuộc cai trị trên vùng đất vừa cướp được, riêng trên tỉnh Định Tường, Pháp chia thành 4 khu tham biện (còn gọi là khu Thanh tra) là Mỹ Tho, Kiến Hòa, Cai Lậy và Cần Lố. Khu tham biện Cần Lố quản lý vùng đất của huyện Kiến Phong cũ. Pháp dời huyện lỵ trước đây đóng ở thôn Mỹ Trà (chợ Cao Lãnh ngày nay) về Doi Me (vàm Cần Lố). Đó là một mỏm đất nhô ra sông Tiền. Trên rớm đất này, Pháp xây dựng một cơ sở hành chính, quân sự với đồn bót kiên cố cùng lính bộ trên bờ, lính thủy trên các chiến thuyền thường xuyên tuần tiễu. Mục tiêu chính của Pháp khi đóng đồn ở Cần Lố là đàn áp nghĩa quân Thiên Hộ Dương và ngăn chặn liên lạc của nghĩa quân từ căn cứ Tháp Mười về các tỉnh miền Tây, vì đây là thủy lộ duy nhất. Điều làm Pháp ngạc nhiên là sau khi đóng đồn, hoạt động của nghĩa quân không hề suy giảm. Để khủng bố, đe dọa nhân dân, Pháp bắt nghĩa quân và những người ủng hộ kháng chiến đem về Cần Lố chém đầu, nên dân gian thường gọi là Trường án Cần Lố. Nguyên đoạn sông Cần Lố, chỗ vàm Bà Bảy ngày nay, chỉ cách rạch Cái Sao Thượng bởi mấy con mương trong vườn cao của bà. Thay vì đi đường cù, khi đến đoạn này, nghĩa quân và đồng bào kéo xuồng ghe qua các con mương rồi bơi qua rạch Cái Sao Thượng. Đường đi này không những ngắn hơn mà còn tránh được sự kiểm soát của giặc. Do có nhiều xuồng ghe qua lại, nên các mương trong vườn cao của bà lở dần và sâu hơn, thêm vào đó là sức nước từ sông Cần Lố chảy mạnh vào làm cho các con mương ngày càng rộng ra. Bà Bảy biết việc này ngay từ đầu, nhưng vẫn im lặng giữ bí mật. Lâu ngày, Pháp phát hiện ra và cho quân mai phục. Một hôm Pháp được mật báo là sẽ có một toán nghĩa quân di chuyển bằng xuồng qua đây. Khi quân Pháp đến nơi, thì chỉ thấy bóng dáng từ xa hai người phụ nữ, nên liền đuổi theo, nhưng họ nhanh chân trốn thoát. Lính Pháp vào nhà bắt bà Bảy khảo tra, đánh đập buộc bà Bảy chỉ ra tông tích nghĩa quân. Bà không khai báo điều gì. Sau một hồi tra tấn không kết quả, lính Pháp thay phiên nhau hãm hiếp bà đến chết. Con mương mỗi lúc một rộng ra thành một khúc sông nối liền sông Cần Lố với rạch Cái Sao Thượng. Như để ghi nhớ câu chuyện thương tâm về tấm lòng kiên trung của người phụ nữ Đồng Tháp Mười đối với nghĩa quân, tên bà trở thành tên của vàm sông nói trên. Đến nay vẫn chưa rõ năm sinh, năm mất của bà.