Câu chuyện thời hoa lửa – Anh hùng Đặng Thùy Trâm

Phần II: Bệnh Xá Giữa Rừng

Bệnh xá của Trâm không có gì ngoài bàn tay và trái tim của cô.

Thương binh chở về bất kể ngày đêm. Có người mất cả cánh tay. Có người vết thương đã hoại tử vì không được xử lý kịp thời. Có người chỉ còn mười tám tuổi mà đôi mắt đã già như người trải qua cả đời.

Trâm mổ dưới ánh đèn dầu. Trâm thức trắng nhiều đêm liên tiếp. Trâm dùng cả những kiến thức y học ít ỏi học được để ứng biến trong hoàn cảnh thiếu thốn đến cùng cực. Có những ca mổ, cô biết tỉ lệ thành công rất thấp nhưng cô vẫn làm. Vì không làm là bỏ cuộc, mà bỏ cuộc thì không phải Thùy Trâm.

Nhưng điều kỳ lạ là giữa tất cả những khốc liệt ấy cô vẫn viết nhật ký.

Mỗi tối, dù mệt đến mức tay run, cô vẫn mở cuốn sổ nhỏ ra và viết. Viết về những người lính cô vừa cứu được, về những người cô không cứu được và nỗi day dứt theo cô vào giấc ngủ. Viết về nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ mùi hoa sữa Hà Nội. Viết về lý tưởng, về đất nước, về một ngày mai mà cô tin chắc sẽ đến dù chưa biết mình có được nhìn thấy không.

"Đêm nay trời Đức Phổ trong vắt. Nhìn lên thấy sao nhiều quá. Không biết mẹ ở Hà Nội có nhìn thấy những ngôi sao này không?"

Phần III: Trái Tim Không Biết Mệt

Người dân trong vùng gọi cô là "chị Trâm" với giọng thương yêu đặc biệt.

Cô không chỉ chữa bệnh. Cô còn ngồi lại bên giường bệnh nhân nặng, nắm tay họ qua đêm, kể chuyện, hát nhỏ vì cô hiểu rằng đôi khi điều người bệnh cần nhất không phải là thuốc, mà là biết rằng có ai đó ở bên.

Có lần địch càn quét, cả bệnh xá phải di chuyển trong đêm tối. Trâm cõng một thương binh nặng trên lưng, vượt qua hai con suối, leo qua một sườn đồi dốc, để đến nơi trú ẩn mới an toàn hơn. Khi đặt người thương binh xuống, hai chân cô run lẩy bẩy. Nhưng cô cười và nói: "Không sao, anh ơi. Đến nơi rồi."

Trong nhật ký, cô không nhắc đến chuyện cõng người ấy vì với cô, đó là điều đương nhiên phải làm.

Phần IV: Những Trang Nhật Ký

Hai cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm là di sản quý giá nhất cô để lại.

Không phải vì chúng ghi chép chiến công. Mà vì chúng ghi chép con người một người phụ nữ trẻ với đầy đủ những yêu thương, nhớ nhung, đau đớn, nghi ngờ, hy vọng và cả những giây phút muốn buông bỏ tất cả để trở về nhà.

Cô viết thật, viết không che giấu:

"Có lúc tôi mệt lắm. Mệt đến mức không muốn nghĩ đến gì nữa. Nhưng rồi nhìn thấy những người lính trẻ nằm kia, tôi lại đứng dậy. Họ còn trẻ hơn tôi. Họ còn đau hơn tôi. Vậy tôi không có quyền gục."

Những trang nhật ký ấy vừa là tài liệu lịch sử, vừa là một tác phẩm văn học đẫm chất người chân thực đến mức người đọc hàng chục năm sau vẫn thấy tim mình thắt lại.

Phần V: Ngày Cô Ra Đi

Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một chuyến công tác, Đặng Thùy Trâm bị địch phục kích.

Cô hy sinh. Hai mươi tám tuổi.

Khi lính Mỹ thu được hai cuốn nhật ký của cô, một sĩ quan tên Fred Whitehurst định tiêu hủy chúng theo lệnh. Nhưng người phiên dịch người Việt đi cùng đã nói một câu mà Fred không thể nào quên:

"Đừng đốt. Trong đó đã có lửa rồi."

Fred giữ lại hai cuốn nhật ký suốt 35 năm. Năm 2005, ông tìm cách trao lại cho gia đình Đặng Thùy Trâm. Cuốn "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" được xuất bản và trở thành một trong những cuốn sách lay động lòng người nhất của văn học Việt Nam hiện đại được dịch ra nhiều thứ tiếng, được hàng triệu người đọc khắp thế giới.

Phần VI: Ngọn Lửa Còn Đây

Mẹ của Trâm bà Doãn Ngọc Trâm sống đến gần trăm tuổi.

Bà đọc nhật ký của con gái và nói: "Tôi không biết con bé mạnh mẽ đến vậy. Nó giấu tôi tất cả."

Hàng năm, vào ngày 22 tháng 6, người dân Đức Phổ vẫn thắp hương tưởng nhớ "chị Trâm"người con gái Hà Nội đã chọn ở lại với họ, dù cái giá phải trả là cả cuộc đời còn lại.

Và mỗi khi ai đó mở cuốn nhật ký ra đọc, Đặng Thùy Trâm lại sống trong từng trang chữ, trong từng hơi thở của người cầm sách.

Lời Kết

Anh hùng không phải lúc nào cũng cầm súng.

Đặng Thùy Trâm cầm ống tiêm, cầm dao mổ, cầm bàn tay những người lính hấp hối — và cầm cây bút viết xuống tất cả, để thế giới không quên rằng chiến tranh không chỉ có đạn bom, mà còn có những trái tim đập rất con người giữa lòng nó.

Ngọn lửa trong hai cuốn nhật ký nhỏ ấy không ai đốt được.

"Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho có ý nghĩa." Đặng Thùy Trâm