Câu chuyện thời hoa lửa – Anh hùng Võ Thị Lẫn
Trong những năm tháng khói lửa chống Pháp, từ căn cứ địa cách mạng Ba Tơ đã nở ra một đóa hoa bất khuất. Một trong số đó là nữ Anh hùng Võ Thị Lẫn – người du kích H’rê đã dùng chính sinh mệnh mình để giữ trọn lời thề với núi rừng, với Tổ quốc.
Sinh năm 1925 tại xã Ba Vì, huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi, Võ Thị Lẫn lớn lên giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ. Nỗi đau bị giặc Pháp cướp đất, đốt làng đã sớm hun đúc trong cô gái H’rê ấy một ý chí quật cường. Năm 1945, khi tiếng súng khởi nghĩa Ba Tơ nổ vang, cô gái 20 tuổi đã xung phong gia nhập Đội du kích Ba Tơ, trở thành nữ du kích đầu tiên của huyện.
Từ đó, núi rừng Ba Tơ in dấu chân chị. Chị băng rừng, vượt suối làm giao liên, tải đạn, dẫn đường cho bộ đội. Trong trận càn của địch vào căn cứ Ba Tơ cuối năm 1949, một mình chị dùng súng trường bắn tỉa, diệt 5 tên địch, yểm hộ cho đồng đội và thương binh rút an toàn. Giặc Pháp treo giải thưởng lớn cho ai bắt được "con cọp cái rừng Ba Tơ".
Tháng 3-1954, trong một lần đi trinh sát ở đèo Eo Chim, chị sa vào ổ phục kích của địch. Chúng bắt chị, tra tấn dã man: đổ nước xà phòng, đóng đinh vào 10 đầu ngón tay, treo ngược lên cây. Địch dụ dỗ: "Chỉ cần chỉ điểm nơi đóng quân của du kích, sẽ tha chết". Nhưng người con gái Ba Tơ ấy chỉ nhổ thẳng vào mặt giặc, dõng dạc: "Tao chỉ biết một con đường: đường cách mạng. Bay không giết được tao thì đồng đội tao sẽ giết bay".
Không khuất phục được chị, ngày 18-3-1954, giặc Pháp đem chị ra xử bắn tại ngã ba Nước Nóng, Ba Vì. Trước họng súng quân thù, chị giật mảnh vải bịt mắt, hướng về núi rừng Ba Tơ hô lớn: "Hồ Chủ tịch muôn năm! Việt Nam độc lập muôn năm!". Chị ngã xuống khi vừa tròn 29 tuổi, máu thấm đỏ đất rừng quê hương.
Chị đã lấy thân mình làm chông ngăn giặc, lấy trái tim mình làm đuốc soi đường cho đồng bào H’rê, Cor. Từ cái chết của chị, hàng trăm thanh niên Ba Tơ đã "xếp bút nghiên lên đường chiến đấu". Tên chị được khắc vào bia tưởng niệm tại Khu di tích Khởi nghĩa Ba Tơ.
Câu chuyện về Võ Thị Lẫn mãi là bản trường ca về người phụ nữ Việt Nam "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh". Đó là đóa hoa rừng đẹp nhất, nở ra từ máu và nước mắt, nhưng ngát hương cho núi rừng Ba Tơ mãi mãi. Chị được Nhà nước truy tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1997.


