CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA “BÊN ÔNG, TÔI NGHE TIẾNG THÌ THẦM CỦA LỊCH SỬ”

Hội thi viết “Câu Chuyện Thời Hoa Lửa” được tổ chức nhằm tôn vinh những ký ức hào hùng về một thời chiến tranh đầy gian khó nhưng chan chứa tinh thần quả cảm của các anh hùng vẫn còn sống giữa chúng ta hôm nay. Qua từng trang viết, những câu chuyện tưởng như đã lùi xa lại được hồi sinh bằng cảm xúc, bằng lòng biết ơn và sự trân trọng của thế hệ trẻ.

Tham gia hội thi năm nay, em Ngô Đức Anh – học sinh lớp 9A¹ mong muốn được góp phần nhỏ bé của mình để kể lại những câu chuyện chân thực, xúc động về các chiến sĩ anh hùng – những con người đã đi qua “thời hoa lửa” với ý chí kiên cường, để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình.

Bên Ông, Tôi Nghe Tiếng Thì Thầm Của Lịch Sử

Người ta thường nói ký ức của người già giống như những trang sách cũ: vàng màu thời gian nhưng chứa những điều mà không lớp bụi nào che được. Với tôi, ký ức của ông không nằm trong sách, mà nằm trong giọng kể trầm ấm, trong đôi mắt từng chứng kiến chiến tranh, và trong những buổi chiều gió lộng ở sân sau nhà.

Ông thường kể chuyện vào lúc mặt trời bắt đầu lặn. Ánh sáng cuối ngày rơi xuống mái hiên, nhuộm vàng những cây cau cao vút và phủ một lớp mơ hồ lên khuôn mặt hằn nếp nhăn của ông. Tôi ngồi cạnh ông, nghe tiếng tre kẽo kẹt và cả tiếng thời gian đang bước qua. Rồi từ giọng nói chậm rãi ấy, “thời hoa lửa” – quãng đời rực rỡ mà đau thương của cả một thế hệ – bắt đầu hiện ra như một thước phim cũ được tua lại.

Ông kể rằng ngày ấy, tuổi trẻ không kịp lớn. Vừa rời chiếc ghế học trò chưa bao lâu, ông đã phải gấp lại những trang sách, khoác vội chiếc ba lô bằng vải bố và rời làng trong tiếng tiễn biệt nghẹn ngào. “Con biết không,” ông nói, “đi mà không biết có ngày trở về.” Mặt trời của buổi chiều tiễn quân đi đỏ rực như được tô bằng máu của những người sắp ra chiến tuyến.

Ông kể về những đêm rừng khuya, sương lạnh buốt tưởng như có thể xuyên qua áo. Các anh lính trẻ nằm san sát nhau cho đỡ lạnh. Có người ôm khẩu súng mà run vì rét hơn vì sợ. Có đêm gió rít qua từng tán lá như tiếng người gọi từ cõi khác. Có đêm, cả đại đội phải nín thở vì máy bay địch quần đảo trên đầu. Thế nhưng dù sợ đến mấy, họ vẫn bước tiếp, bởi phía sau họ là quê nhà – nơi những người mẹ đang đợi, nơi những mái nhà tranh run rẩy trong bom đạn.

Giữa vô vàn ký ức, ông hay kể nhất về trận đánh ở ấp Hòa Trung. Nơi đó lúc bấy giờ, mặt đất bị cày nát thành những hố sâu. Cây cối gãy đổ, khói từ những quả pháo vừa rơi còn cuộn lên như một bầy rồng đen. Ông bảo giờ nghĩ lại vẫn còn cảm giác đất dưới chân rung bần bật, như thể cả trời đất lúc ấy đang thét lên.

Trong trận ấy, người lính đi trước ông, mới mười tám tuổi, bị mảnh pháo quật xuống hố đất. Tiếng gọi “Anh ơi!” của cậu ta vang lên đầy tuyệt vọng, lẫn trong tiếng súng dội liên hồi. Ông kể đến đây thì dừng lại lâu lắm. Dường như nỗi đau của mấy chục năm trước vẫn còn nguyên trong từng hơi thở.

“Ông đã lao xuống,” ông nói chậm rãi, “vì ông không thể bỏ nó lại. Ở chiến trường, ai cũng là người thân.” Rồi ông kéo bạn mình lên, trong tiếng đạn xé gió ngay bên tai. Cả hai lăn xuống hố tránh pháo, thở dốc như vừa đoạt lại sự sống từ tay tử thần. Khi ông nói câu ấy, tôi chợt hiểu: lịch sử không phải những mốc thời gian xa vời. Lịch sử là khoảnh khắc một người quyết giữ một người khác lại với cuộc đời.

Câu chuyện ông kể luôn có một đoạn mà tôi cho là cao trào nhất – không phải đoạn đánh nhau ác liệt, mà là đoạn im lặng. Đó là khi ông kể về những đồng đội đã ở lại mãi mãi trên chiến trường. Những người trẻ, nằm xuống khi giấc mơ tuổi hai mươi vẫn còn dang dở. Mỗi khi nhắc đến họ, giọng ông nhỏ hẳn, như sợ gọi to sẽ làm họ đau thêm. Chính sự lặng đi ấy khiến câu chuyện mang một sức nặng mà không trang sách nào có thể chứa hết.

Có lần tôi hỏi ông:

– Con nghe ông kể hoài mà không bao giờ chán. Sao học lịch sử trên trường con lại không nhớ nhiều vậy?

Ông cười mà buồn:

– Vì ông không kể bằng chữ. Ông kể bằng những gì ông đã sống.

Quả thật, lịch sử trong sách ghi bằng ngôn từ; lịch sử của ông ghi bằng máu, bằng hơi thở, bằng nỗi đau mất mát. Trường học dạy tôi sự kiện, còn ông dạy tôi cảm xúc. Và cảm xúc thì không bao giờ phai.

Điều khiến tôi trăn trở là bây giờ đã quá lâu rồi kể từ ngày đất nước vang khúc khải hoàn, nhưng nhiều người lại quên mất chặng đường đầy xương máu ấy. Họ không biết sự bình yên của hiện tại không phải là món quà từ trời mà là kết tinh của vô vàn hy sinh. Nhiều bạn còn bảo học lịch sử chán, học làm gì. Nhưng nếu ai cũng nghĩ vậy, thì sự biết ơn sẽ trôi đi đâu? Tự hào dân tộc sẽ bám vào đâu mà đứng?

Những người đi trước như ông đã trải qua những điều mà thế hệ tôi không tưởng tượng nổi. Họ ngủ trong rừng, ăn cơm độn sắn, đi hàng chục cây số chỉ để chuyển một bức thư. Họ ghi tên mình vào đất nước bằng tuổi trẻ, bằng những giấc mơ chưa kịp thành hình. Và giờ đây, họ chỉ mong chúng tôi – những đứa trẻ của hòa bình – biết trân trọng những gì mình đang có.

Là học sinh thời nay, chúng tôi không phải cầm súng hay chạy giữa mưa bom. Nhưng chúng tôi có trách nhiệm giữ gìn, bồi đắp và làm cho đất nước mạnh hơn. Điều đó bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: học thật, sống tử tế, có ước mơ và dám theo đuổi. Mỗi bài học thuộc, mỗi hành động đẹp, mỗi cố gắng vượt khó của chúng tôi đều là cách đền đáp những người đã ngã xuống.

Tôi nhớ lần cuối hỏi ông:

– Ông có sợ bọn con quên không?

Ông chạm tay lên đầu tôi, bàn tay run run nhưng ấm lạ kỳ:

– Miễn là con còn nghe ông kể. Miễn là con còn thấy hòa bình này đẹp. Thế là đủ.

Và thế là từ những câu chuyện của ông, tôi hiểu một điều: chiến tranh đã lùi xa, nhưng “thời hoa lửa” vẫn sống mãi, bởi nó nằm trong trái tim những người còn biết cúi đầu trước quá khứ và ngẩng đầu hướng về tương lai. Và tôi – một học sinh của thời bình – sẽ cố gắng từng chút một để không phụ những tháng năm mà ông và đồng đội đã đổi bằng cả cuộc đời mình.

Ông tôi trầm ngâm khi nhớ về những đoạn kí ức xưa

Qua bài viết này, em xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các bác, các chú – những chiến sĩ đã đi qua thời lửa đạn và vẫn luôn giữ trong mình tinh thần kiên cường, truyền cho thế hệ trẻ chúng em niềm tự hào và bài học quý giá về lòng dũng cảm. Em cũng xin cảm ơn thầy cô và Ban Tổ Chức hội thi “Câu Chuyện Thời Hoa Lửa” đã tạo cơ hội để em – Ngô Đức Anh, học sinh lớp 9a1 – được lắng nghe, được viết và được lan tỏa những câu chuyện đầy ý nghĩa ấy.