Câu chuyện thời hoa lửa Bức thư "tiên tri" của Liệt sỹ Lê Văn Huỳnh

Thời hoa lửa – Bức thư “tiên tri” của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh

Giữa những ngày tháng khốc liệt của chiến trường Thành cổ Quảng Trị năm 1972, có một người lính trẻ đã để lại một bức thư khiến nhiều thế hệ sau này không khỏi xúc động. Đó là liệt sĩ Lê Văn Huỳnh, quê huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, khi ấy đang là sinh viên năm thứ tư Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Năm 1972, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, chàng sinh viên tạm biệt giảng đường, mẹ già và người vợ trẻ để lên đường vào chiến trường. Anh và chị Đặng Thị Xơ vừa tổ chức đám cưới chưa được bao lâu thì chiến tranh đã khiến đôi vợ chồng trẻ phải xa nhau.

Ngày 11/9/1972, giữa chiến trường Quảng Trị, anh Huỳnh ngồi viết những dòng thư gửi về gia đình. Đó không giống một lá thư bình thường của người lính gửi hậu phương, mà giống như một lời nhắn gửi cuối cùng. Anh viết trong tâm thế nếu mình không trở về thì người thân cũng không quá bất ngờ. Trong thư, anh lần lượt gửi lời đến mẹ, người vợ trẻ và những người thân yêu. Những dòng chữ vừa có nỗi đau của một người đang đối diện với chiến tranh, vừa có sự bình thản đến lạ thường của một chàng trai đã sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Điều khiến bức thư trở nên đặc biệt là anh không chỉ dự cảm về sự hy sinh của mình mà còn ghi lại khá cụ thể nơi anh có thể nằm xuống và cách gia đình tìm về sau này. Anh nhắn người vợ trẻ rằng nếu đất nước hòa bình, hãy vào Quảng Trị, qua sông Thạch Hãn, tìm về khu vực Nhan Biều 1 và tìm dấu hiệu nơi đồng đội đã chôn cất anh. Những lời căn dặn ấy sau này trở thành manh mối quan trọng trong hành trình tìm hài cốt của người lính trẻ.

Ba tháng hai mươi ngày sau khi viết bức thư, ngày 2/1/1973, Lê Văn Huỳnh hy sinh khi đang làm nhiệm vụ đưa hàng qua sông Thạch Hãn. Đáng đau xót hơn, ngày anh hy sinh cũng chính là ngày kỷ niệm một năm ngày cưới của anh và chị Đặng Thị Xơ. Chàng sinh viên năm nào đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất Quảng Trị khi tuổi đời còn rất trẻ.

Nhưng câu chuyện chưa dừng lại ở đó. Người vợ trẻ đã chờ anh suốt 30 năm. Sau ngày đất nước thống nhất, chị Đặng Thị Xơ nhiều lần vào Quảng Trị tìm chồng theo những chỉ dẫn trong bức thư. Hành trình ấy kéo dài qua nhiều năm, có lúc tưởng như vô vọng. Cuối cùng, những dấu vết được anh Huỳnh nhắc đến trong thư đã giúp gia đình lần tìm được nơi anh và các đồng đội được chôn cất. Năm 2002, sau ba thập kỷ tìm kiếm, gia đình đưa được hài cốt anh trở về quê hương.

Bức thư sau đó được gia đình gìn giữ như một báu vật và được trao lại cho Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Những trang giấy đã hoen màu thời gian nhưng từng dòng chữ vẫn kể lại câu chuyện của một chàng trai tuổi đôi mươi đứng trước chiến tranh mà không hề run sợ. Anh biết mình có thể không trở về, nhưng điều anh nghĩ đến cuối cùng vẫn là mẹ, là người vợ trẻ và quê hương. Trên hết là niềm tin vào một ngày “Nam Bắc sum họp một nhà”, một ngày đất nước hòa bình.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, bức thư của Lê Văn Huỳnh vẫn còn đó như một chứng nhân của thời hoa lửa. Đọc những dòng thư ấy, người ta không chỉ thấy sự mất mát của một gia đình mà còn thấy hình ảnh của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam đã rời giảng đường, rời quê hương, rời những ước mơ riêng để đi vào chiến tranh. Họ biết phía trước có thể là cái chết, nhưng vẫn lựa chọn bước đi.

Có lẽ điều xúc động nhất trong câu chuyện của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh không phải là hai chữ “tiên tri”, mà là sự bình thản và tình yêu thương của một người lính trẻ trước giờ phút sinh tử. Anh đã viết cho người thân khi vẫn còn hy vọng được trở về, nhưng cũng đủ can đảm để chuẩn bị cho ngày mình không thể trở về. Và lời nhắn của anh từ hơn nửa thế kỷ trước vẫn còn vang vọng đến hôm nay: hãy nhớ đến những người đã nằm lại, bởi cuộc sống hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ và sự hy sinh của biết bao con người.