CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA - CHU MẠNH SƠN
“Có những năm tháng không phai mờ ký ức,
Dẫu chiến tranh lùi xa khỏi đời người,
Máu và nước mắt hóa thành trang sử,
Giữ hòa bình bằng cả tuổi xuân rơi.”
Năm 1977, mùa thu lá vàng rơi khẽ ấy, ông nội tôi tên khai sinh là Vũ Văn Quyết, vì nghe theo tiếng gọi của tổ quốc đã khoác ba lô lên đường sang chiến trường Campuchia trong đội hình Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 2, Sư đoàn 341A. Khi ấy, ông còn đang rất trẻ, mang theo tuổi xuân và một niềm tin đơn giản, giản dị: đi để bảo vệ Tổ quốc, đi để giúp nhân dân nước bạn thoát khỏi thảm họa chiến tranh. Nhưng chỉ ít lâu sau, ông đã hiểu rằng chiến trường không chỉ có súng đạn, mà còn có đói rét, bệnh tật và những cuộc hành quân dài tưởng như không có điểm dừng.
Ông cùng đồng đội chiến đấu ở các vùng Xiêm Riệp, Bát Đom Boong, nơi rừng sâu dày đặc, khí hậu khắc nghiệt và hiểm nguy luôn rình rập. Có những ngày, cả đơn vị chỉ ăn vài nắm cơm khô, chia nhau từng miếng nhỏ, nhưng chẳng ai than vãn. Điều khiến họ lo lắng nhất không phải cái đói, mà là sáng hôm sau đội hình có còn đủ mặt hay không. Trong những đêm võng mắc giữa rừng, tiếng côn trùng hòa cùng tiếng súng vọng xa, người lính chỉ mong trời sáng để lại được nhìn thấy đồng đội bên cạnh mình.
Năm 1979, trong một trận đánh ác liệt, ông bị thương nặng với tỷ lệ 41%. Máu thấm đỏ áo, đất rừng lạnh buốt dưới lưng, đồng đội thay nhau cõng ông vượt qua làn đạn. Có lúc tưởng như không qua khỏi, nhưng những bàn tay đồng đội đã níu ông trở lại với sự sống. Vết thương ấy theo ông suốt đời, nhắc nhớ về những ngày tháng không thể nào quên. Đau đớn nhất trong ký ức ông không phải là vết thương của bản thân, mà là sự ra đi của những người anh em chí cốt: Trần Văn Kim, Nguyễn Văn Hùng, Phạm Văn Phước, Đinh Văn Toản… Có người ngã xuống ngay trong vòng tay đồng đội, có người được đưa về đất mẹ, nhưng cũng có người vẫn còn nằm lại nơi rừng sâu đất bạn, chưa tìm được hài cốt. Họ từng chia nhau từng ngụm nước, từng mẩu bánh khô, từng giấc ngủ chập chờn giữa rừng, trải qua cùng nhau bao nhiêu số lần sinh tử, vui buồn và rồi vĩnh viễn nằm lại ở tuổi hai mươi.
Suốt mười năm từ 1977 đến 1987, Vũ Văn Quyết gắn bó với chiến trường Campuchia. Ông chứng kiến những vùng đất hoang tàn dần hồi sinh, những ngôi làng được dựng lại, những đứa trẻ trở về trường học. Nhưng song song với niềm vui ấy là những mất mát không gì bù đắp nổi. Mỗi lần tiễn một đồng đội xuống hố chôn tạm giữa rừng, trong lòng ông lại dội lên một lời hứa thầm lặng: phải sống tiếp, sống thay cho những người đã ngã xuống.
Chính suy nghĩ ấy đã giúp ông đứng vững, kể cả khi mang trên mình thương tật nặng nề. Những năm tháng sau chiến tranh, đặc biệt trong thập niên 80, 90, đất nước còn nhiều gian khó vì hậu quả chiến tranh và sự cấm vận của Mỹ cùng phương Tây. Nhưng ông không cho phép mình gục ngã. Ông coi mỗi ngày được sống là một phần đời mà đồng đội đã gửi lại, là trách nhiệm phải sống tử tế, bền bỉ và có ích
Ông kể rằng vào một hôm khi trận chiến khốc liệt ấy sắp đi đến hồi kết, ông được giao trọng trách canh giữ kho pháo đạn cho đội, vì đã được cho phép canh trong trạng thái ngủ nông nên ông đã kê cái ghế làm 3 rồi vừa vặn người nằm xuống thiếp đi trong cảnh giác. Nhưng rồi khi nửa đêm đang chập chờn ngủ thì bỗng nhiên máy bay của địch thả bom đánh lén vào kho đạn ấy, vì kho chứa nhiều chất nổ và dưới sự kích thích của bom thả thì cái kho ấy tạo thành một vụ nổ lớn. May mắn thay, ông Quyết nhanh chóng lăn xuống cái hào ngay cạnh mình và thoát chết trong gang tất. Nhưng vì chấn động mạnh của bom đạn gây ảnh hưởng tới tai và đầu, nên ông đã được về nhà trong tiếc nuối khi mình chư thể mang lại hòa bình cho dân tộc, và không lâu sau khi ông về thì đất nước của chúng ta hòa bình trở lại. Ông vui mừng kể lại.
Giờ đây, chiến tranh đã đi qua nhưng những kí ức về ngày ấy vẫn còn giữ mãi trong trái tim ông, về những người lính, người đồng đội mà đã cùng nhau vượt qua mọi khó khăn, chia nhau từng miếng ăn, thuốc men khi ốm, về những kinh nghiệm sương máu mà ông đã phải trải qua suốt cả cuộc đời. Nhưng thứ để lại về mặt tinh thần và thể chất của ông vẫn còn đây, những vết thương ngoài da thịt và cả trong trái tim, những cơn đau đầu day dứt vì cơn chấn động năm ấy. Tất cả để lại chỉ là nỗi đau và nỗi day dứt, nhưng ông cũng tự hào rằng khi mình có thể góp phần tìm lại hòa bình cho đất nước và có một thanh xuân tươi đẹp như thế dù nó đầy bi thương.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những năm tháng hoa lửa vẫn còn nguyên trong trái tim cựu chiến binh Vũ Văn Quyết. Đó là ký ức đau thương nhưng cũng đầy tự hào — nơi có tình đồng đội sâu nặng, có sự hy sinh thầm lặng, và có những con người đã gửi trọn tuổi xuân mình cho hai chữ hòa bình hôm nay.
