CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA CỦA LÝ TỰ TRỌNG
Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng (tên thường gọi là Lê Văn Trọng), sinh ngày 20/10/1914 tại Bản Mạy, tỉnh Nakhon Phanom, Vương quốc Thái Lan (vùng Đông Bắc nước Xiêm, tỉnh Lạc Hòn - địa giới đầu thế kỷ trước) trong gia đình có truyền thống yêu nước. Cha của Lý Tự Trọng là ông Lê Hữu Đạt, quê ở làng Kẻ Vẹt (nay là xã Việt Tiến), huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh; mẹ là bà Nguyễn Thị Sờm quê ở Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.
“Thời hoa lửa” là một cách nói ẩn dụ, đầy chất thơ để chỉ thời kỳ chiến tranh hoặc cách mạng ác liệt nhưng hào hùng, bi tráng trong lịch sử Việt Nam, đặc biệt là giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Lớn lên trong tinh thần và truyền thống yêu nước của cả hai gia đình và bà con Việt kiều, hơn 6 tuổi Lê Văn Trọng được đến trường do các nhà lãnh đạo Việt Nam Quang phục Hội mở ở Bản Mạy. Tại đây, anh được học lịch sử nước Nam, văn thơ yêu nước của Phan Bội Châu và các nhà yêu nước khác cũng như học tiếng Hán, tiếng Thái…
Đầu năm 1926, Lê Hữu Trọng là một trong những thanh niên ưu tú đầu tiên được Tổng bộ Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội chọn cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập và rèn luyện tại Trường huấn luyện cán bộ do Bác Hồ sáng lập.
Tại đây, anh được học về Chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối cách mạng vô sản, và các kỹ năng hoạt động bí mật. Anh là học viên nhỏ tuổi nhất khóa nhưng rất thông minh, tiếp thu nhanh.
Sau thời gian học tập, anh được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam (lúc đó là một bộ phận của Đảng Cộng sản Đông Dương) khi mới khoảng 15 tuổi.
Giữa năm 1929, Lý Tự Trọng về nước hoạt động tại Sài Gòn - Chợ Lớn. Anh làm nhiệm vụ liên lạc bí mật cho Xứ ủy Nam Kỳ và vận động thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản.
Ngày 8/2/1931, để bảo vệ đồng chí Nguyễn Phong Sắc đang diễn thuyết, anh đã nổ súng bắn chết tên mật thám Pháp, chấp nhận hy sinh bản thân để che chở cho cách mạng. Đây là một hành động thể hiện tinh thần "thà chết chứ không chịu khuất phục" của người cộng sản trẻ tuổi.
Trong tù, Lý Tự Trọng kiên quyết không khai báo dù bị tra tấn. Khi tòa án thực dân Pháp xét xử, Lý Tự Trọng đã khẳng khái tuyên bố câu nói lịch sử: "Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác".
Thực dân Pháp kết án tử hình anh. Ngày 21/11/1931, Lý Tự Trọng bị xử chém tại Khám lớn Sài Gòn. Trước lúc hy sinh, anh hát Quốc tế ca và hô các khẩu hiệu cách mạng. Anh hy sinh khi mới 17 tuổi.
Mặc dù chỉ mới 17 tuổi nhưng với lòng yêu nước của mình, Lý Tự Trọng đã không ngần ngại hy sinh để bảo vệ cách mạng, cùng với sự dũng cảm không sợ địch anh đã không khai ra bất cứ điều gì về cách mạng Việt Nam khi bị giặc bắt và tra tấn tàn bạo trong tù. Trước lúc hy sinh vì cách mạng và vì đất nước của mình a cũng đã tự hào và hát lên bài Quốc tế ca.
Về sau khi đất nước đã hoà bình và phát triển, nhân dân Việt Nam vẫn không quên công ơn của Lý Tự Trọng, để đáp lại những công lao to lớn ấy chính phủ nước Cộng hoà xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã xây nên khu tưởng niệm anh hùng Lý Tự Trọng, lấy tên Lý Tự Trọng đặt tên cho con đường và đặt tên anh cho các trường học.
